Geen 'deals' met Rusland in ruil voor toenadering NAVO

Binnen Georgië woedt een machtsstrijd tussen de oude president en de nieuwe premier. Maar het buitenlands beleid in Tbilisi kent continuïteit.

DEN HAAG. - Georgië heeft met premier Bidzina Ivanisjvili een regering die minder rabiaat anti-Russisch is dan president Micheil Saakasjvili. Maar de voormalige Sovjetrepubliek in de Kaukasus wil nog steeds lid worden van de NAVO en aansluiting zoeken bij de Europese Unie. En ook over de afgescheiden provincies Abchazië en Zuid-Ossetië wil de nieuwe regering geen concessies doen.

Premier Ivanisjvili, die volgens minister Maia Panjikidze van Buitenlandse Zaken met „lichte thema’s zoals wijnhandel de kanalen naar Rusland stap voor stap weer open wil krijgen” en daarop ook respons krijgt vanuit Moskou, is dus zeker niet van plan om af te zien van Zuid-Ossetië en Abchazië om een NAVO-lidmaatschap dichterbij te brengen.

Beide deelstaatjes binnen Georgië voeren al sinds de val van de Sovjet-Unie in 1991 een separatistische strijd. Zuid-Ossetië heeft zich sinds 2008, toen Rusland tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Beijing een vijfdaagse oorlog tegen Georgië begon, geheel los gemaakt van Tbilisi. Abchazië hoopt te profiteren van de Winterspelen volgend jaar in Sotsji. De schaatshal bijvoorbeeld staat op slechts een uurtje loopafstand van Abchazië.

Minister Maia Panjikidze reageert dus bijna verontwaardigd op de suggestie dat Georgië deze realiteit misschien beter kan erkennen in ruil voor toetreding tot de NAVO. Nee, een deal over deze twee Russische protectoraten is ondenkbaar, zegt de 52-jarige germaniste die dezer dagen in Nederland was.

De NAVO laat liever geen landen met grensconflicten in eigen huis toe. Als Georgië het lidmaatschap dichterbij zou brengen door de eigen territoriale integriteit een beetje te nuanceren?

„In geen geval. De territoriale integriteit van Georgië komt op de eerste plaats. Al het andere komt daarna.”

De machtswisseling van Saakasjvili naar zakenman Ivanisjvili heeft daaraan niets veranderd?

„Nee. De droom om lid van de NAVO te worden, leeft nog steeds in Georgië. Die droom is niet veranderd nu er een andere regering is. Ook wij doen alles wat we kunnen om Georgië klaar te maken voor de NAVO. We willen niet alleen de voordelen genieten, we werken al mee met bijvoorbeeld 1.600 soldaten in Afghanistan. Georgië levert daar het grootste contingent van alle niet-lidstaten. Of we lid worden, hangt af van de NAVO en van ons. Niet van Rusland. Er zijn overigens NAVO-landen die ook goede relaties met Rusland hebben.”

Welke?

„Niet alle maar veel Oost-Europese landen hebben nu betere betrekkingen met Rusland dan vroeger toen ze nog geen lid waren van de NAVO.”

In Sotsji kunnen die met Georgië weer worden verstoord.

„Wij zullen de Winterspelen niet boycotten, al bekommeren we ons om onze veiligheid. We hopen dat Abchazië van Sotsji geen politiek thema maakt, dat er geen provocaties met vlaggen of zo plaatsvinden.”

Rusland denkt met zijn militaire interventies Georgië zo verdeeld te hebben dat het de deur naar de NAVO heeft dichtgegooid.

„Er zijn ook voorbeelden van landen die hun grensconflicten of vergelijkbare problemen juist beter konden oplossen door lid te zijn van de NAVO. U kent het voorbeeld zelf ook: Duitsland. De NAVO wist bovendien van de problemen binnen Georgië toen ze in 2008 op haar top in Boekarest besloot over een toekomstig lidmaatschap van Georgië en Oekraïne. En dat is daarna steeds herhaald.”

Nederland was, met Duitsland en Frankrijk, in Boekarest sceptisch.

„In Boekarest was ook Nederland het eens dat Georgië op een dag lid kan worden. Ik heb geen reden te twijfelen of Nederland woord houdt.”

Wordt de Zwarte Zee ooit een binnenzee van de NAVO?

„De Zwarte Zee is al half een binnenzee van de NAVO met Turkije, Bulgarije en Roemenië. En Rusland heeft natuurlijk ook een beetje toegang tot de Zwarte Zee. Maar het zou mooi zijn. Zoals wij er ook voor zijn dat de EU zich uitbreidt.”

Maar de westelijke Europese landen hebben amper belangstelling voor het Oostelijke Partnerschap van de EU met Wit-Rusland, Moldavië, Oekraïne, Georgië, Armenië, Azerbajdzjan?

„Vorige week hebben we de tekst van het associatieverdrag tussen Georgië en de EU afgerond. We hopen dat de tekst in de komende zes maanden tot de top in Vilnius in november kan worden geparafeerd. Dit verdrag is onze weg om vroeger of later lid te worden van de EU. Tenminste als Europa weer klaar is voor uitbreiding. Dat is ook onze droom.”