Weg met de monarchie!

Wat mogen we aan protest verwachten op 30 april? De jongen die gisteren rond lunchtijd in een Amsterdams eetcafé een salade van gerookte kip met guacamole zat te eten, weet er alles van: Gijs Peskens, 27 jaar. Oprichter van ‘Weg met de monarchie, het is 2013!’ Dezelfde woorden dus als op het bord waarmee een vrouw genaamd ‘Joanna’ in februari de aankomst van de koningin bij het Utrechtse Beatrix Theater opluisterde – waarop zij door de politie werd verwijderd. Gijs noemt haar „onze muze, zeg maar”. Hij richtte vervolgens zijn „platform voor een democratisch Nederland” op: een website voor demonstranten (www.hetis2013.nl).

Gijs is de zoon van een voormalig directeur klantrelaties bij Delta Lloyd. Hij bivakkeerde zes maanden in een tentje van Occupy Amsterdam en is sindsdien „even in between jobs” – het softwarebedrijf waar hij werkte, zag hem in die tijd net iets te weinig. Maar een nieuwe baan als IT’er voor de Universiteit van Leiden – waar Willem-Alexander afstudeerde – is bijna rond. Gijs hoeft alleen zijn verklaring van goed gedrag nog maar in te leveren.

Tot nu toe hebben zich 760 personen voor anti-monarchistische activiteiten bij hem aangemeld. Wat gaan zij doen? Begin tegen Gijs (geboren 1985) over de kroningsrellen van 1980 en hij slaat een paar keer met een vuist naast zijn guacamolesalade: „Nee! Nee!”, roept hij. „Daar voel ik níets voor!” Daarna citeert Gijs iets ernstigs van Gandhi.

Gisteren, bij de persconferentie over de laatste stand van zaken rond de troonswisseling, werden de zes ‘protestlocaties’ in Amsterdam opgesomd waar demonstranten die dag welkom zijn: Waterlooplein, Spui, Frederiksplein, Frederik Hendrikplantsoen, Azartplein, IJplein. „Naar verwachting de hele wereld” kijkt die dag naar Nederland, glunderde premier Rutte. En demonstraties zijn „óók Nederland”, meldde de Amsterdamse burgemeester Van der Laan vaderlijk. Nederland eindelijk weer even tolerantieland: protesten presenteren we gewoon aan de wereld als volksvermaak: gezellig en binnen de lijntjes.

Gijs vindt dat niet eens gek: „Het zou prachtig zijn als op al die protestlocaties grote demonstraties staan.” Al betwijfelt hij of er voldoende anti-monarchisten te vinden zijn. Hij is al blij als ze het Waterlooplein vol zien.

Gijs en zijn platform organiseren binnenkort wel wat workshops om demonstranten ook buitengaats ludiek in beweging te krijgen: ‘Individueel je mening uiten’ (wie met minder dan vier man protesteert, is volgens de wet geen demonstratie en kan overal opduiken). ‘Protestbordjes maken.’ En: ‘Wat zijn je rechten’ – voor wie wordt aangehouden. De favoriete workshop van Gijs wordt ‘Bodypainten’. Hij hoopt erg dat „een mooie jonge dame” straks midden op de Dam voor alle camera’s haar borsten toont, met daarop hun anti-monarchistisch logootje geschilderd. „Blóte borsten”, voegde onze oproerkraaier er nog met glanzende ogen aan toe.

Margriet Oostveen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Arjen van Veelen.