Column

Waarom is bonusgala Shell een stil feestje?

Duizelingwekkend, die cijfers. Zeventien pagina’s telt de rapportage van de commissarissen over de beloning van de top van Royal Dutch Shell in het Engelstalige jaarverslag. Shell is een Britse vennootschap, maar met hoofdkantoor in Den Haag. Dus ook een beetje van ons. De beloningscommissie wordt geleid door Hans Wijers, ex-topman van AkzoNobel, ex-minister (D66), nu voorzitter Nationaal Comité Inhuldiging.

Duizelingwekkend zijn de kille bedragen. Alleen al de contante beloning van directievoorzitter Peter Voser in de vorm van salaris, bonus en secundaire arbeidsvoorwaarden van 5.086.000 euro is een bedrag waar ik bij mijn huidige salaris nog ruim 70 jaar voor moet werken. Dat gaat waarschijnlijk niet meer lukken. Daar staat tegenover dat het ook onwaarschijnlijk is dat Voser hier een column met collega Schinkel gaat schrijven. Zo heeft ieder zijn waarde en alles zijn prijs.

Duizelingwekkend is de schijn van objectiviteit. Voser en financieel directeur Simon Henry krijgen voor hun prestaties een rapportcijfer, met twee cijfers achter de komma. Bij het opleveren van projecten en bij verkoop van gas scoorden zij het hoogst: 2,00. Het slechtst was veiligheid: 1,13, maar wel boven het gestelde doel. Kassa!

Op basis van dat rapport, dat slechts op hoofdlijnen wordt beschreven, krijgt Voser 3.240.000 euro bonus. De commissarissen gebruikten ook hun bevoegdheid om dat bedrag bij te stellen. Zij deden er 60.000 euro bij, zodat Voser 3,3 miljoen euro bonus krijgt. Dat is twee ton minder dan over 2011. Het rapport van financieel directeur Simon Henry was ‘maar’ goed voor 1.395.900, maar hij gaat met 1,5 miljoen euro naar huis, hetzelfde als in 2011. De argumentatie voor hun verhogingen? Verder niet toegelichte individuele resultaten.

Deze verhogingen zijn een kenmerkend voorrecht van Shell-commissarissen. In 2009 keerden zij de bestuurders een bonus uit alsof zij de derde plaats op de prestatieranglijst hadden behaald. Zij waren echter ‘maar’ vierde. Gevolg? Kwaaie beleggers. Aangepast beloningsbeleid.

Het rare aan die bonussen is de maatschappelijke stilte. Als bonussen in de financiële wereld tot verwerpelijke waaghalzerij leiden, zou dat in andere sectoren dan anders zijn? Nee.

De schijn van objectiviteit bereikt een hoogtepunt bij de bonus voor Malcolm Brinded, die per 1 april 2012 vertrok als directeur. Hij krijgt 550.000 euro. Het waren vast drie fantastische maanden, maar dat bedrag klinkt niet als de serieuze pay for performance die Shell als norm zegt te gebruiken. Het klinkt als een contractueel ‘moetje’. De bonus als vaste arbeidsvoorwaarde.

In één opzicht geldt: hulde, Shell. Dank voor zo veel (gedetailleerde) informatie. Shell volgt de formele regels, de informele gebruiken én de beoogde voorstellen voor goed bestuur van de Britse, Amerikaanse én Nederlandse wet- en regelgevers.

Dankzij alle openheid blijkt dat oud-Shell-president Jeroen van der Veer, nu commissaris, de grote winnaar is op het beloningsgala. Hij incasseerde de opbrengst van langetermijnaandelen en -optieregelingen die grotendeels vorig jaar afliepen. Samen goed voor 11.459.000 euro.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.