Mona Lisa der Mods

Het portret Twiggy, the Face of 66 (AVRO Close-Up) moest eerder dit jaar plaats maken - voor de koningin of de paus, dat weet ik niet meer. Het werd op een zaterdagmiddag alsnog uitgezonden en gisteren op een normaal tijdstrip herhaald.

De kracht van het vooral uit oude beelden opgebouwde document over het Engelse mode-icoon zit in de magie van de tijdmachine. Er bestaat natuurlijk een schat aan foto’s en filmpjes over de vrouw die tussen haar 16de en 21ste het schoonheidsideaal veranderde. De toelichtingen van tijdgenoten in de voor ARTE gemaakte film van Philip Priestley benadrukken de androgynie van ‘Twijgje’, haar nederige afkomst uit een Londense voorstad en haar essentiële betrokkenheid bij de Mods, de modebewuste modernisten van de jaren zestig. De inmiddels 64-jarige Twiggy, die weer gewoon Lesley Hornby heet, legt het nog eens uit, hoe belangrijk het was dat je er hip uitzag. Voor het eerst werden de kunstacademies bevolkt door jongeren uit de arbeidersklasse, die zich als flamboyante aristocraten uitdosten, terwijl de jonge aristocraten zich in spijkerkleding hulden, oorspronkelijk het uniform van de werkman.

Maar dat alles verklaart nog niet het immense succes van die ideeënrevolutie, tot op de dag van vandaag. Ik behoorde tot de net iets jongere fans, die zich door de Muziek Expres lieten voorlichten over OpArt en Carnaby Street. De ouderen wisten zeker dat het wel weer over zou gaan als de jongens hun lange haar gingen afknippen voor de arbeidsmarkt en dat er dan nooit meer iemand naar de Beatles zou luisteren.

Het liep een beetje anders. De mode veranderde in een halve eeuw vele malen en de promiscuïteit en het druggebruik zouden swinging London nog lang worden nagedragen. Maar ik zie nu 15-jarigen in bandjes van drie gitaristen en een drummer beatmuziek spelen. Ik hoor bij de nieuwe commercial van ING, de bank voor ons allemaal, The Kik (huisband van DWDD) een pastiche vertolken van een 60s song. En morgenavond begint de VARA met het vijfde seizoen van de Amerikaanse serie Mad Men, waarin het reclamebureau van Don Draper ook 1966 heeft bereikt. Ik bekeek het hele seizoen al in de kerstvakantie en wees verzekerd dat de culturele revolutie het bedrijf, en vooral de vrouwen (onder wie Dons tienerdochter) voorgoed veranderen zal.

Twiggy, die wimpers boven en onder haar ogen tekende, als een lappenpop, was de Mona Lisa van onze laatste Renaissancetijd. De contrareformatie is nooit helemaal gelukt.