'Ik heb het nooit over 'blauwdruk' gehad'

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

De aanleiding

Wat zei eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem nu precies in zijn interview met persbureau Reuters en krant de Financial Times dat zoveel ophef veroorzaakte? De internationale media schrijven sinds maandagmiddag volop over de uitspraken van Dijsselbloem, die gezegd zou hebben dat de manier waarop Cyprus door Europa werd gered een „blauwdruk” zou moeten zijn voor toekomstige reddingsoperaties. Dijsselbloem zei dinsdagavond bij Pauw en Witteman dat hij het woord ‘blauwdruk’ niet heeft gebruikt. „Ik heb vandaag pas geleerd wat het Engelse woord voor blauwdruk is”, grapte hij. „Daarom weet ik ook zeker dat ik het niet gezegd heb, ik kende het woord niet eens.” Heeft Dijsselbloem wel of niet over ‘blauwdruk’ gesproken? next.checkt zocht het uit.

Hoe ontstond de ophef?

Op maandag om 15.54 uur stuurde Reuters, op basis van een interview met Dijsselbloem, een bericht de wereld in dat het reddingsplan voor Cyprus een nieuwe blauwdruk (‘template’) is voor het oplossen van bankproblemen in de eurozone. De financiële markten, die aan het begin van de dag nog positief hadden gereageerd op de redding van Cyprus, doken direct in de min en noteerden lagere slotkoersen.

Dijsselbloem reageerde aan het begin van maandagavond via zijn woordvoerder. Zij bestreed dat Dijsselbloem letterlijk heeft gesproken van een blauwdruk. Dijsselbloem benadrukte volgens haar dat Cyprus „een speciaal geval” is met „uitzonderlijke uitdagingen”. „Het macro-economische aanpassingsprogramma is maatwerk voor het land in kwestie en geen model of blauwdruk”, aldus de woordvoerder van Dijsselbloem. Bij Pauw en Witteman zei de eurogroepvoorzitter ’s avonds geen spijt te hebben van zijn uitlatingen.

Commentatoren en columnisten uit onder meer Groot-Brittannië en Frankrijk hebben vernietigende kritiek op Dijsselbloem, die de eurozone in gevaar zou brengen door te speculeren over toekomstige reddingsplannen. De kritiek kwam al meteen na de publicatie van Reuters en ook gisteren bleef Dijsselbloem onderwerp van discussie.

Veel van hen vielen vooral over het woord blauwdruk waarover Dijsselbloem gesproken zou hebben. Om aan de onduidelijkheid een einde te maken, publiceerde de Financial Times (FT) gistermiddag de passages van het interview waarin de redding van Cyprus ter sprake komt.

Maar wat zei hij nou precies?

Wat blijkt? Dijsselbloem heeft inderdaad het Engelse woord ‘template’ niet in de mond genomen, terwijl Reuters hem dat maandagmiddag wel in de mond legde door het in de eerste zin van het nieuwsbericht over het interview te gebruiken. In werkelijkheid zijn het alleen de interviewers die het woord ‘template’ gebruiken. Het antwoord van Dijsselbloem laat overigens aan duidelijkheid niets te wensen over: hij wil wel degelijk dat de eurolanden zich bij toekomstige reddingsplannen laten inspireren door het Cypriotische model van afgelopen weekend:

De interviewers van FT/Reuters: „To what extent does the decision taken last night end up setting a template for bank resolution going forward?”

Antwoord van Dijsselbloem: „What we should try to do and what we’ve done last night is what I call ‘pushing back the risks’. In times of crisis when a risk certainly turns up in a banking sector or an economy, you really have very little choice: you try to take that risk away, and you take it on the public debt. You say, ‘Okay, we’ll deal with it, give it to us’.

Now that the situation is more calm and the financial markets seem to have become more steady and easier, we should start pushing back the risks. If there is a risk in a bank, our first question should be: ‘Ok, what are you the bank going to do about that? What can you do to recapitalise yourself?’ If the bank can’t do it, then we’ll talk to the shareholders and the bondholders. We’ll ask them to contribute in recapitalising the bank. And if necessary the uninsured deposit holders: ‘What can you do in order to save your own banks’?”

Verderop in het interview antwoordt Dijsselbloem bevestigend op de vraag of hij hoopt dat het noodfonds ESM niet meer hoeft te worden ingezet om landen te redden. Dat is precies waarvoor het ESM eigenlijk werd opgezet en daarom reageerden beleggers verontrust op de opmerking van Dijsselbloem dat het mogelijk niet meer gebruikt zal worden.

Conclusie

Dijsselbloem wil wel degelijk dat de eurolanden zich bij toekomstige reddingsplannen laten inspireren door de wijze waarop Cyprus werd gered. Maar het woord ‘template’, oftewel ‘blauwdruk’, heeft hij niet in de mond heeft genomen. Wij beoordelen de bewering daarom als waar.

Lees meer over Cyprus op pagina 9

Ook een bewering voorbij zien komen die je wilt laten checken? Stuur een mail naar nextcheckt@nrc.nl of tip de redactie op Twitter met de hashtag