Geen vader? Later een lager salaris

Loondaling mannen // Eenoudergezinnen zijn schadelijk voor de latere kansen van jongens op de arbeidsmarkt Dat zegt econoom David Autor

De afname van gezinnen met twee ouders is een belangrijke reden voor de dalende salarissen van mannen en de loonstijging bij vrouwen. Dat schrijft de Amerikaanse econoom David Autor, als hoogleraar verbonden aan het prestigieuze Massachusetts Institute of Technology (MIT). „Daarbij lijken vrouwen te hebben gereageerd op de vraag vanuit de arbeidsmarkt naar meer educatie, mannen niet”, zegt hij.

Autor schreef zijn analyse van bestaande onderzoeken voor de Amerikaanse researchorganisatie Third Way. Hij wijst erop dat 63 procent van de kinderen in de VS in 2010 is opgegroeid met twee ouders, tegenover 82 procent in 1970. In de meeste eenoudergezinnen hebben de kinderen alleen hun moeder. Autor stelt dat er „steeds meer aanwijzingen” zijn dat zonen die bij alleen hun moeder opgroeien later minder zullen verdienen.

De gedachtegang van Autor is de volgende, vertelt hij telefonisch vanuit Boston: mannen die weinig succesvol zijn op de arbeidsmarkt zijn minder aantrekkelijk als partners. Vrouwen kiezen er dan sneller voor om weg te gaan bij hun man en de kinderen alleen op te voeden. Zo groeien jongens met minder kansen op, wat ze weer tot onaantrekkelijker partners maakt. „Er ontstaat een vicieuze cirkel. Dat kan tot een geslachtskloof op de arbeidsmarkt leiden in de volgende generatie.”

Autor haalt onderzoeken aan waaruit blijkt dat moeders een uur per week minder besteden aan een zoon dan aan een dochter. Ook zou een meisje dat zonder vader opgroeit 10 tot 14 procent meer kans hebben een opleiding te voltooien dan een jongen met alleen een moeder. „De feiten spreken voor zich. Het is heel duidelijk dat kinderen met één ouder achterblijven op school en dat vooral jongens de dupe zijn.”

Hij is verbaasd over de belangstelling voor zijn analyse, van onder meer The New York Times. „De hoeveelheid reacties zegt iets over de zorgen in de VS over waar het met dit land heengaat.”

Niet iedereen is het met Autor eens. Enkele collega-economen stelden dat kinderen niet per definitie gebaat zijn bij de aanwezigheid van een vader in het huishouden. „Meer onderzoek is nodig”, erkent Autor. „Maar we verschillen niet van mening over de feiten, wel over de interpretatie ervan.”

Collega’s van Autor wijten de daling van het aantal werkende mannen – die gemiddeld nog altijd meer verdienen dan vrouwen, al wordt de loonkloof kleiner – aan een gebrek aan ijver van mannen. Dat noemt Autor niet waarschijnlijk. Hij gelooft in de „aannemelijke, maar onbewezen” theorie dat mannen in opleiding achterblijven bij vrouwen. „Er zijn veel signalen uit de arbeidsmarkt dat educatie steeds belangrijker is en wordt. Vrouwen hebben dat goed opgepakt, mannen veel minder. Het ergste is eigenlijk dat niet echt bekend is hoe dat kan. De VS waren ooit koplopers in de wereld qua educatie, maar dat is niet meer zo. Dat maakt een econoom angstig.”

Autor biedt in zijn analyse geen oplossingen. „Ik signaleer alleen een zorgwekkend probleem, dat volgens mij begint op de arbeidsmarkt. Daar zijn ook de oplossingen te vinden, net als bij de overheid en op scholen.”