De Michelle Obama van China

Peng Liyuan maakt haar internationale debuut De Chinese first lady is geliefder dan haar man Ze treedt meer op de voorgrond dan haar voorgangsters

Correspondent China

Wapencontracten met de Russen, gigantische investeringen in Afrika, het laat de meeste Chinezen vrij koud nu zij voor het eerst in vele jaren de geliefde zangeres Peng Liyuan (50) in haar nieuwe rol als mevrouw Xi Jinping kunnen bewonderen. Heel tv-kijkend, krantenlezend en internettend China is betoverd door haar verschijning: arm in arm met partijleider/president Xi Jinping op de rode vliegveldlopers in Moskou, Dar es Salaam en gisteren in het Zuid-Afrikaanse Durban.

Trendwatcher Zhang Yu, hoofdredactrice van Vogue, zei gisterochtend in een e-mail: „Dit is een heel belangrijk moment, zowel voor de modewereld als de politiek. Voor het eerst hebben wij een first lady die ons op eigentijdse wijze kan vertegenwoordigen”.

Inderdaad steekt de modebewuste, elegante Peng Liyuan, die in China beroemder en geliefder is dan haar man, scherp af tegen haar voorgangsters, de haast onzichtbare echtgenotes van ex-presidenten Hu Jintao en Jiang Zemin. „Eindelijk hebben wij onze eigen Michelle Obama. Ik ben zo blij dat zij niet wordt weggestopt”, aldus Zhang Yu, de Anna Wintour van China.

De tassen, de trenchcoat, het strakke mantelpak en andere items die zij draagt van Chinese modeontwerpers zijn in merkengek China nagenoeg uitverkocht. Dankzij de zangeres die jarenlang optrad in de Chinese oudejaarsavondshow (met rond de 750 miljoen kijkers) schoten de beurskoersen van sommige modeondernemingen in Shanghai, Hongkong en zelfs in New York omhoog.

Peng, die de honoraire officiersrang van generaal-majoor draagt, bracht met haar hoge sopraanstem odes aan het leger en het moederland. Ook trad zij op als operazangeres in Beijing en Wenen. Haar cd’s en dvd’s staan tien jaar na haar laatste optredens nog steeds in de toptien van best verkochte muziek- en tv-programma’s.

Minstens zo interessant is de geregisseerde politieke dimensie van mevrouw Xi’s internationale debuut als first lady. Vergeleken met westerse, vooral Amerikaanse, vrouwen van politieke leiders is haar rol nog bescheiden, maar voor Chinese begrippen is er sprake van een trendbreuk.

Het is voor het eerst dat de echtgenote van een Chinese partijleider en president tijdens de eerste, dus belangrijke bezoeken aan Rusland en Afrika op de voorgrond treedt. Ook de ruime aandacht in de Chinese staatsmedia voor Peng Liyuan als de vrouw van de hoogste leider van het land is nieuw, en niet alleen wegens de piekende kijkcijfers.

Chinese tv-kijkers zagen haar een Moskous weeshuis en een opvangcentrum voor aidspatiënten bezoeken en in Dar es Salaam in Tanzania een stichting voor ‘vrouwen en ontwikkeling’, waar zij naaimachines en scholingsmateriaal uitdeelde. Tijdens de top van de BRICS-landen, die gisteren begon in Zuid-Afrika, zal zij in haar rol als goodwill-ambassadeur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een korte toespraak houden over vrouwen en gezondheidszorg.

In de top van de Chinese politiek gebeurt niets toevallig, zeker niet als het om de hoogste leiders en hun vrouwen gaat. Die vrouwen bleven tot voor kort op de achtergrond omdat China traumatische herinneringen bewaart aan Jiang Qing, de vierde en laatste vrouw van Mao Zedong en de facto leidster van de Culturele Revolutie. Sindsdien geldt als regel dat first lady’s zich niet met politieke zaken mogen bemoeien.

„Ook bij ons is het besef doorgedrongen dat first lady-diplomatie een vitaal onderdeel is van onze publieke diplomatie”, zegt Wang Lijiu van het Chinese Instituut voor Hedendaagse Internationale Relaties in de partijtabloid Global Times. Met andere woorden, Peng Liyuan wordt doelbewust ingezet om het slechte buitenlandse imago van China te verbeteren, of in elk geval te verzachten.

„We hebben miljarden dollars uitgegeven aan de Olympische Spelen, aan de Wereldtentoonstelling en aan de internationalisering van onze media, maar dat alles kan niet op tegen een paar optredens van Peng Liyuan”, schrijft internetter Jiadang Naopi.

Op het internet is Liyuan inmiddels verwelkomd als de nieuwe ‘Moeder des Vaderlands’ (Guomu), een officieuze titel die dateert uit de tijd van de keizerlijke dynastieën en gedragen werd door de moeder van de troonopvolger of de keizer. Een rol die zij eerder in vele opera’s heeft vertolkt.