Blok wil toezicht op corporaties naar ministerie halen

Minister Stef Blok van Wonen (VVD) wil het financiële toezicht op woningcorporaties onderbrengen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat staat in een brief die hij vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De huidige toezichthouder, het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), is „verrast” en „bezorgd” en spreekt van aantasting van de onafhankelijkheid van het toezicht, aldus een schriftelijke reactie. Ook vreest het CFV voor de professionaliteit van het toezicht op de circa 390 corporaties in Nederland.

Blok wil het financiële toezicht overhevelen van het CFV, een zelfstandig bestuursorgaan dat onder het ministerie valt, naar een „onafhankelijk opererende dienst” onder Binnenlandse Zaken. Het toezicht van deze dienst staat los van het politieke beleid, maar kan de ministeriële verantwoordelijkheid beter waarborgen, schrijft de minister.

Het CFV blijft wel bestaan in het voorstel van Blok, maar de taak van het fonds wordt beperkt tot het saneren van corporaties in geldnood en het organiseren van noodsteun. Corporaties staan borg voor elkaar en zijn verplicht om 5 procent van de jaarhuur af te dragen als corporaties acuut geld nodig hebben.

Met zijn brief reageert Blok op het rapport over het in- en externe toezicht op de sector van de commissie onder leiding van oud-lid van de Raad van State Rein Jan Hoekstra. Bij de fraudezaak rond de woningcorporatie Vestia hebben zowel beide toezichthouders, het CFV en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW), als het ministerie zwaar gefaald, aldus het rapport. Vestia speculeerde op grote schaal met rentecontracten en heeft deze afgekocht voor 2 miljard euro.

De commissie-Hoekstra ging uit van omvorming van het CFV tot een zogenoemde Financiële Autoriteit woningcorporaties (FAw) met meer bevoegdheden. De commissie liet ook ruimte voor andere organisatie van het toezicht. De Tweede Kamer heeft inmiddels ingestemd met de omvorming tot de FAw, onderdeel van de herziene Woningwet. Dit wetsvoorstel ligt bij de Eerste Kamer.

Blok wil nu een wijzigingsvoorstel op de Woningwet indienen. Door het toezicht bij Binnenlandse Zaken onder te brengen zijn er ook „kortere lijnen” met het WSW, een onafhankelijke stichting die borg staat voor de leningen van corporaties, aldus het ministerie. Een van de kritiekpunten van de commissie-Hoekstra was ook dat de toezichthouders onderling slecht communiceerden.

Het CFV heeft het toezicht op corporaties het afgelopen jaar verscherpt en blijft pleiten voor omvorming tot de Financiële Autoriteit.