Visspelletje: eerst gekaapt, nu een hit

Het Utrechtse antwoord op Angry Birds? Het verhaal van Ridiculous Fishing toont de tragiek en de triomf van de kleine game-ontwikkelaar.

De ondertitel van de iPhone-game Ridiculous Fishing luidt: ‘A tale of redemption’. Voor Rami Ismail (24) en Jan Willem Nijman (22) van de Utrechtse gamestudio Vlambeer kwam die verlossing op 14 maart. Na een moeizame start, waarbij hun spel werd gekaapt door een grote Amerikaanse gameproducent, belandde hun spelletje voor iPhone en iPad in één klap bovenin de de hitlijsten van Apple’s App Store.

In de Amerikaanse winkel stond het spel vorige week een week lang in de top vijf. Dat is maar weinig Nederlandse game-ontwikkelaars ooit eerder gelukt. Zeker niet met een game-app waarvoor je moet betalen. Om de Amerikaanse top tien te halen zijn tienduizenden downloads per dag nodig. En als je er eenmaal in staat, worden het er nog meer. De schatting ligt op honderdduizenden downloads, van drie dollar per stuk.

Ridiculous Fishing kreeg alle denkbare duwtjes in de rug die een mobiele game kan krijgen. Apple maakte Ridiculous Fishing tot ‘Editors’ Choice’. Een gebaar dat weervoor aandacht zorgt in Apple’s virtuele winkel. Ook critici zijn unaniem enthousiast. Nu zijn gamerecensenten van huis uit scheutig met hoge cijfers, maar ook de wat meer gereserveerde critici lieten alle terughoudendheid varen. Het belangrijke gametijdschrift Edge noemde het spel ‘subliem’. Lord of the Rings-acteur Elijah Wood, twitterde: „Currently addicted to Ridiculous Fishing”. Op Facebook en Twitter vieren Nederlandse gamefans het succes van de twee Nederlandse jongens alsof het WK gewonnen is.

Niet gek voor een duo dat nog niet zo lang geleden leefde op instant noedels. Het verhaal achter Ridiculous Fishing is exemplarisch voor een nieuwe tak in de game-industrie: de wereld van zogenoemde indie (van independent, onafhankelijk) game-ontwikkelaars die zich laten voorstaan op artistieke in plaats van zakelijke drijfveren. Maar diezelfde indies bewegen zich in een snel groeiende miljardenindustrie waarin niet iedereen zich even collegiaal opstelt.

Nijman bedacht de oerversie Radical Fishing in de zomer van 2010. Het spel is geïnspireerd op een documentaire waarin lijnvissers in slow-motion tonijnen uit het water halen. Dat is meteen het belangrijkste spelmechanisme. Eerst vissen ontwijken, danvissen ophengelen. Gewoon vissen dus. Maar wat als je de vissen door de lucht laat vliegen en dan kapot mag schieten? Net als vroeger in Duck Hunt? Een idiote ingeving, maar wel een die de basis legde voor het latere succes. Nijman en Ismail verkopen de game aan de website bored.com waar het gratis is te spelen.

Maar dan gaat het mis. Precies een jaar later, terwijl Vlambeer nog werkt aan de versie voor Apple, brengt de Amerikaanse studio Gamenauts een trailer uit voor hun mobiele game Ninja Fishing. De bejaarde visser uit Vlambeers game is vervangen door een vissende ninja. Maar verder is het spel hetzelfde. Dat blijkt geen toeval. Gamenauts zegt ‘geïnspireerd’ te zijn door Radical Fishing en biedt de jongens van Vlambeer een deel van de inkomsten. Ideeëndiefstal waar juridisch gezien weinig tegen te doen is. Rechters letten vooral op het originele uiterlijk van een spel, niet op de onderliggende spelmechanieken.

„Geef ons twee maanden”, stelt Ismail voor aan Gamenauts, „dan kunnen beide games tegelijk in de Appstore staan”. Het antwoord van Gamenauts: de volgende dag staat Ninja Fishing als gratis download in de App Store. Ninja Fishing wordt meer dan twaalf miljoen keer gedownload.

Voor Vlambeer werkt dit demotiverend. Ze vrezen dat gamers Ridiculous Fishing straks zullen beschouwen als een kloon van Ninja Fishing, in plaats van andersom. Even is alle motivatie weg. Dan maar helemaal stoppen met Vlambeer? De ontwikkeling van Ridiculous Fishing wordt in de ijskast gezet.

Samen met de Amerikaanse mede-ontwikkelaars Zach Gage en Greg Wohlwend besluit het team alsnog Ridiculous Fishing tot in de puntjes uit te werken. Dan, op 14 maart 2013, komt de game uit en blaast Ridiculous Fishing de kloon van Gamenauts uit het water. Het is de vraag op de opbrengsten van Ninja Fishing geëvenaard worden. Maar daar was het Vlambeer niet om te doen. Eindelijk die langgekoesterde erkenning.