Ook Amnesty nu doelwit van aanpak Poetin

De Russische justitie heeft gisteren een inval gedaan bij Amnesty International in Moskou. Het is de climax van een reeks invallen bij tientallen organisaties.

Moskou. - Bij Amnesty International in Moskou zijn gisteren medewerkers van het Openbaar Ministerie en de Belastinginspectie binnengevallen. Net als vorig week bij mensenrechtenorganisatie Memorial werden ze vergezeld door een cameraploeg van tv-zender NTV.

De inval bij Amnesty is de climax in een reeks huiszoekingen. Afgelopen dagen onderzochten de inspecteurs al of er een dreiging uitgaat van de lokale afdeling van het Wereld Natuur Fonds in het Verre Oosten. En van het comité tegen martelen in Basjkortostan, het Goethe-instituut in Novosibirsk, de homo-organisaties Bok-o-bok (Zij aan zij) en Vychod (Uitgang) in Sint-Petersburg, de onderzoekers en historici van Memorial in Moskou, Vrouwen van de Don en de evangelische kerk in Rostov. Ook verkiezingswaarnemers van Golos (Stem), ‘Voor de Rechten van de Mens’ en een organisatie voor hervorming van het strafrecht in Moskou kregen bezoek, meldt Agora, een hulporganisatie voor andere non-gouvernementele organisaties.

Agora kreeg in totaal 53 meldingen van invallen in zestien regio’s. „Ze zoeken naar extremistisch materiaal, politieke activiteiten, waar het geld vandaan komt en naar buitenlanders onder de bestuurders. Ze eisen „een analyse van publieke activiteit”, aldus Pavel Tsjikov van Agora. De ngo’s moeten bekendmaken hoeveel geld er in het afgelopen jaar is binnengekomen, en kopieën aanleveren van door hen gebruikte symbolen en attributen.

De Russische Mensenrechtenraad verwacht dat in totaal tegen de duizend organisaties in het hele land controle zullen krijgen.

De voorzitter van Amnesty International in Rusland weigerde mee te werken aan een ondervraging. Het politieonderzoek duurde vijf uur. Tweehonderd documenten zijn meegenomen, aldus Sergej Nikitin. Hij heeft te horen gekregen dat hij zich bij het Openbaar Ministerie zal moeten melden.

Amnesty, dat gefinancierd wordt door ruim drie miljoen leden wereldwijd, zegt dat haar activiteiten niet ingaan tegen de Russische wet. De organisatie publiceerde in een recente editie van het Russische kwartaalblad brieven aan de twee gevangen leden van punkformatie Pussy Riot.

Wanneer een ngo financiering uit het buitenland krijgt en activiteiten ontplooit die als politiek kunnen worden gedefinieerd, moet de organisatie zichzelf volgens een vorig jaar aangenomen wet in Rusland registreren als ‘buitenlands agent’. Veel ngo’s weigeren dat, ook al ontvangen ze geld uit Europa of de VS. Maar ook mensenrechtenorganisatie ‘Schild en Zwaard’ uit de republiek Tsjoevasjië aan de Wolga, die zich als eerste in het land vrijwillig had gemeld als ‘buitenlandse agent’, heeft inspectie gehad. Op het verzoek om als buitenlandse agent geregistreerd te worden ontving Schild en Zwaard zelfs een afwijzing.

Net als bij andere invallen filmde een tv-ploeg van NTV de huiszoeking. De nationale zender propageert dat westers georiënteerde ngo’s met buitenlandse geld de protesten tegen het regime-Poetin vorig jaar organiseerden. De ploeg versperde gisteren zelfs voor een radiojournalist de toegang tot het Amnesty-kantoor. ‘Journalisten in burger’, worden de NTV’ers cynisch genoemd.