Natuur mag mijn leven omvergooien

Ze studeerde commerciële economie en had een goedbetaalde baan. Nu probeert Antoinette van de Water (38) olifanten te redden in Thailand en Borneo. Dit is wat ze van het leven weet – tot nu toe.

Antoinette van de Water in de Trompenburg Tuinen in Rotterdam. Foto Bob van der Vlist

De plaats van het gesprek is haar oude kamer. Antoinette van de Water (38) is op bezoek bij haar ouders in Vlaardingen. Een echt thuis heeft ze niet meer, sinds ze in 2005 naar Thailand vertrok. „Al mijn bezit past in twee grote koffers.” In 2004 richtte Van de Water de stichting Bring The Elephant Home op, met als doel zoveel mogelijk olifanten die gebruikt worden als toeristenattractie van straat te krijgen en een dierwaardig bestaan te geven in opvangplekken. Al snel bleek dat de straatolifanten onderdeel zijn van een groter probleem: de drastische teruggang van het leefgebied van de Aziatische olifant. Met een nieuw initiatief, Trees for Elephants, kweekt ze boomstekjes die worden geplant in beschadigd bos op verschillende plekken in Thailand. Uit frustratie en teleurstelling dat de Thaise overheid weinig aan natuurbescherming doet, verblijft ze sinds vorig jaar in Spanje.

Tijdens deze bezinningperiode besloot ze een ander project op te zetten: vergroten van het leefgebied van de wilde olifant in Borneo. In het gebied Sabah helpt ze daar vanaf april groene corridors aanleggen tussen bestaande stukken tropisch bos. „Door de vele palmolieplantages dreigt de olifant uit het gebied te verdwijnen. Olifanten zijn door hun impact op de omgeving sleutelsoorten. Als zij verdwijnen, zullen snel andere soorten volgen. Daarom is het van cruciaal belang dat ze in Borneo blijven leven.”

■„Luister naar jezelf en handel ernaar. Na mijn studie vond ik al snel een baan bij een marketingbureau. Het werk verdiende goed, ik had een grote auto en woonde samen in Capelle aan de IJssel. Maar ik had toch twijfels. Was dit nu wat ik wilde? Of deed ik wat er van mij werd verwacht? Om hier antwoord op te krijgen, heb ik lange tijd vrij genomen. In een hangmat in de tuin heb ik nagedacht over wie ik ben. Waar ging mijn bloed sneller van stromen? Ik kwam erachter dat ik me wilde inzetten voor de natuur. Snel daarna was ik single, woonde in een woongroep in Amsterdam en had een baan bij Milieudefensie gevonden als fondsenwerver. Mijn radicale ommezwaai zorgde voor verbazing bij familie en vrienden. Ze steunden me wel.”

■„Ik heb nooit spijt gehad van mijn studie commerciële economie. Er is kennis nodig om doelen en idealen te verwezenlijken. In 2002 heb ik tijdens een vakantie in Thailand vrijwilligerswerk gedaan in een opvang voor olifanten. Twee weken zorgde ik voor een babyolifant. Dat maakte diepe indruk en ik beloofde aan de oprichtster van de opvang dat ik me in Nederland ook zou blijven inzetten. Dat horen ze daar wel vaker en in de meeste gevallen blijft het bij een belofte. Haar reactie was dan ook afwachtend. Een maand na terugkeer had ik een marketingplan, een begroting en een tijdschema met toekomstige plannen. Mijn studie heeft me in staat gesteld dit snel voor elkaar te krijgen en het was de eerste stap naar waar ik nu sta.”

■„Tegenslag overwinnen geeft zelfvertrouwen. Na eerst een tijd vanuit Nederland gewerkt te hebben, besloot ik in 2005 naar Thailand te verhuizen. Weer ging het roer om. Ik had genoeg fondsen geworven om twee straatolifanten in Bangkok vrij te kopen. Een tocht van honderden kilometers naar de olifantenopvang lag voor ons. Was mijn nieuwe leven in Amsterdam een warm bad, de eerste periode in Thailand voelde als een vrieskist. Er waren bedreigingen van lokale tegenstanders en ik had last van migraine. Mijn Nederlandse schema bleek in de Thaise realiteit erg naïef. Ik heb op het punt gestaan te stoppen, maar was elke dag ook verbaasd wat ik kon. Het is me gelukt de twee olifanten bij de opvang te krijgen en daar put ik nog vaak kracht uit.

„Humor heeft mij in die periode erdoorheen geholpen. Ik zei tegen mezelf: ‘Kom op, Antoinette, je hebt voor hetere vuren gestaan.’ Maar dat sloeg natuurlijk nergens op – ik was met twee olifanten op stap in een vreemd land waar ik de taal niet sprak. Als er zich weer een bizarre situatie voordeed, bekeek ik mezelf van een afstandje en moest dan hard lachen. Humor relativeert en zorgt dat de spanning even weg is. Ik maak grappen over mijzelf, ook al ben ik op dat moment alleen.”

■„Leer los te laten en neem tijd voor jezelf.

Hier ben je gewend alles te plannen . In een land als Thailand hou je dat maar even vol. Ik heb geleerd ‘Ik weet het niet’ te zeggen als iemand naar een bepaalde planning vraagt. Je kunt niet alles beheersen. Ik maak een plan, maar vul niet alles in en ik laat me meevoeren met de stroom. Maar als ik iets kan realiseren, ga ik ervoor. Ik heb in het begin heel hard gewerkt en mijzelf weggecijferd. Dat doe ik niet meer. Ontspannen met een goede maaltijd en een wijntje is ook erg belangrijk.”

■„Neem afstand als je cynisch wordt. Tijdens het planten van stekjes in beschermd bos zijn we geconfronteerd met illegale houtkap. Als je de politie daar op aanspreekt, geven ze schaamteloos toe er niets aan te doen omdat ze zijn omgekocht. Na een dag hard werken met tientallen enthousiaste vrijwilligers klinkt ’s nacht het geluid van kettingzagen door het bos. Op zulke momenten vraag je je af waarvoor je het allemaal doet. „Een andere frustratie is dat nog veel wilde olifanten gevangen worden voor de toeristenindustrie. Het werd me te veel en ik besloot met mijn vriendin naar Spanje te gaan, weg van alles. Niet blijven doordouwen, maar afstand nemen. Jezelf loskoppelen van de situatie. Had ik dat niet gedaan, dan was ik vast cynisch en verbitterd geworden.”

■ „Leven met de natuur brengt geluk. Onlangs voer ik in Borneo in een bootje door de jungle. Opeens zagen we een kudde wilde olifanten in het tropische woud op de oever. De motor ging uit en we dobberden wat over de rivier. Een zonsondergang zorgde voor zacht licht en ik hoorde alleen de jungle om me heen. Geluiden van vogels en apen. Het zien van wilde olifanten in die serene omgeving zorgde voor een enorm gevoel van geluk en levenslust. Dit is zoals het leven moet zijn! Veel mensen hebben het contact met de natuur verloren. Maar ik heb die band weer hersteld en dat kan ik iedereen aanraden. Neem een moestuin, al is het maar om met je handen in de aarde te wroeten.”

■„Ga voor je passie, want wat is het alternatief? „Daar ben ik achter gekomen in Spanje. Eigenlijk heb ik toen pas voor het eerst echt last gehad van heimwee. In Thailand miste ik naast mijn familie en vrienden soms kleine dingen als het fietsen over de grachten. Maar in Spanje heb ik echt heimwee gehad naar mijn leven in Thailand. Naar de omgeving, het werk en eerlijk gezegd ook het avontuur. Ik heb besloten door te gaan. Met een nieuwe uitdaging in de vorm van een herbebossingproject in Borneo. Er is veel ellende in deze wereld, maar zolang het me lukt daar enige verandering in te brengen, doe ik het. Ik heb ook behoefte om te settelen, maar de natuur is het waard om mijn leven overhoop te gooien. Dat settelen komt nog wel een keer.”

Meer informatie op bring-the-elephant-home.nl