Hof: tóch niet roken in kleine cafés

Het algemene rookverbod voor de horeca geldt ook in kleine cafés. De uitzondering die het kabinet in 2011 maakte voor cafés zonder personeel, met een vloeroppervlak van minder dan 70 vierkante meter, is in strijd met een internationaal verdrag dat Nederland heeft getekend.

Deze uitspraak deed het gerechtshof Den Haag vanochtend, in een procedure die de Club Actieve Nietrokers (CAN) aanspande tegen de minister van Volksgezondheid.

Het hof vernietigt daarmee een uitspraak van de rechtbank die nog oordeelde dat zo’n uitzondering wel mogelijk was. De rechtbank stelde ook dat het betreffende verdrag in Nederland geen rechtstreekse werking heeft. Burgers zouden er niet direct een beroep op kunnen doen. Volgens het hof kan dit juist wel.

Het gaat om de Kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de bestrijding van tabaksgebruik. In artikel 8 van het verdrag staat dat de verdragspartijen effectieve maatregelen moeten nemen tegen blootstelling aan tabaksrook in indoor public places. De Staat had betoogd dat kleine cafés niet onder dat begrip vallen. Kleine cafés zijn meer te beschouwen als huiskamercafés, aldus de Staat. En dus vallen ze onder het verdragsbegrip other public places, waar staten de vrijheid hebben om roken te beperken as appropriate (zoals passend).

Volgens het hof wordt met ‘other public places’ echter gedoeld op openbare plekken in de open lucht. Het ligt voor de hand dat verdragsstaten daar meer vrijheid hebben om roken wel of niet te beperken. Maar dat geldt juist niet voor publieke plaatsen die binnenshuis zijn. Daar geldt de hoofdregel van het verdrag dat de lidstaten effectieve maatregelen moeten nemen die iedereen beschermen. En door juist die kleine cafés te ontzien, houdt Nederland zich dus niet aan het verdrag. De wettelijke uitzondering is dus niet verbindend.

Daarbij speelt ook mee dat Nederland in 2008 nog besloot om iedereen te beschermen tegen tabaksrook, en er in 2011 weer anders over dacht. De uitzondering voor kleine cafés was dus niet als tijdelijk bedoeld.