Het homohuwelijk in de VS: een lange weg vol juridische haarkloverij

De discussie over het homohuwelijk werd vandaag niet alleen binnen gevoerd bij het Amerikaanse Supreme Court; voor het gebouw in Washington discussiëren voor- en tegenstanders ook over het onderwerp. Foto AFP // Saul Loeb

Het Amerikaanse hooggerechtshof toetst vandaag en morgen twee wetten aan de grondwet die cruciale gevolgen hebben voor het recht van homostellen om te trouwen. Net als in Nederland is het homohuwelijk in de VS al meer dan veertig jaar onderwerp van debat. Een historisch overzicht.

1969
- Stonewall-rellen: de politie valt voor de zoveelste keer de homobar The Stonewall Inn binnen in de wijk Greenwich Village in New York. De bezoekers zijn het zat en komen voor het eerst in opstand tegen de ontruiming. Het resulteert in rellen, ook in de dagen daarna. De kiem voor het begin van de moderne homobeweging is gelegd.

1972
- Het Amerikaanse Hooggerechtshof laat ​​een uitspraak van het hof in Minnesota onberoerd dat de wet het homohuwelijk niet toestaat, en dat het bovendien iets anders is dan gemengde huwelijken. Gemengde huwelijken werden officieel toegestaan sinds 1967.

1973
- Maryland is de eerste staat die officieel een verbod op het homohuwelijk invoert en het huwelijk expliciet definieert als een verbond tussen man en vrouw.

1977
- Harvey Milk wordt de eerste, openlijk homoseksuele stadsbestuurder die in San Francisco werd gekozen. Hij doet een beroep op homo’s om uit de kast te komen en zich verkiesbaar te stellen voor politieke functies want anders “blijven voor altijd onzichtbaar”. Milk wordt doodgeschoten in 1978, zoals ook te zien is in de film Harvey Milk waarin Sean Penn de hoofdrol speelt.

1986
- Het Amerikaanse Hooggerechtshof zegt in een uitspraak (Bowers versus Hardwick) dat het “niet bereid” is om het recht op sodomie - hiermee werd anale en orale seks bedoeld - een fundamenteel recht te vinden, zelfs niet in de privacy van je eigen huis. De uitspraak werd zeventien jaar later herroepen in een uitspraak dat anti-sodomiewetten ongrondwettelijk waren.

1992
De staat Colorado voegt een amendement aan de grondwet toe waarin het verboden wordt om “homoseksuele, lesbische of biseksuele gerichtheid, gedrag of relaties enige bescherming te geven op grond van een minderheidsstatus, minderheidsquota of discriminatie”.

1996
- Anthony Kennedy, rechter bij het Amerikaanse hooggerechtshof (en nog steeds) schrijft een artikel waarin hij een verbod van de staat Colorado in 1992 op bescherming voor homo’s, “vijandig” noemt en in strijd met het recht op bescherming.
- President Bill Clinton tekent de Defense of Marriage Act (DOMA), waarin huwelijk wordt gedefinieerd als een verbond tussen een man en een vrouw. Clinton en zijn vrouw Hillary zijn sindsdien van standpunt veranderd en zijn nu een voorstander van het homohuwelijk.

1997
- Tv-presentatrice en talkshowhost Ellen DeGeneres onthult dat ze lesbisch is.

1998
- Start van sitcom Will and Grace, over een homoseksuele man en zijn beste, heteroseksuele vriend, een vrouw. De serie is al snel razendpopulair en wordt gezien als de eerste serie waarin de hoofdpersoon een homoseksueel is, en waarbij vooroordelen, discourse en representatie rond dit thema op de hak worden genomen.

2000
- Vermont is de eerste Amerikaanse staat waarin geregistreerd partnerschap is toegestaan voor stellen van hetzelfde geslacht.
- De republikeinse vice-presidentskandidaat Dick Cheney die een lesbische dochter heeft, ondersteunt het homohuwelijk openlijk:

“”Vrijheid betekent vrijheid voor iedereen. Mensen moeten vrij zijn tot het aangaan van elke vorm van relatie die ze willen aangaan.”

2003
- Het hooggerechtshof herroept in Texas de anti-sodomie wet uit 1986 (Bowers versus Hardwick) in Lawrence versus Texas. Rechter Kennedy schrijft dat dit niet betekent dat de overheid homoseksuele relaties moet erkennen.
- Het hooggerechtshof van Massachusetts herziet regels in het voordeel van het homohuwelijk en homohuwelijken beginnen in 2004.

2004
- Burgemeester Gavin Newsom in San Francisco staat in een district het homohuwelijk toe op grond van het feit dat een verbod ongrondwettig is. Het hooggerechtshof in de staat laat de huwelijkslicenties nietig verklaren.

2005
- Canada staat het homohuwelijk toe.
- Een rechter in Californië beslist dat het verbod op het homohuwelijk in deze staat in strijd is met de grondwet van Californië. Een wetsvoorstel om het huwelijk te legaliseren wordt in augustus goedgekeurd, maar gouverneur Arnold Schwarzenegger spreekt in september een veto erover uit.

2008
- Californië verklaart het homohuwelijk opnieuw legaal. Inmiddels drie jaar later is Schwarzenegger ook van mening veranderd en steunt hij het homohuwelijk nu wel.

2009
- Het hooggerechtshof in Iowa legaliseert het homohuwelijk.
- Federale rechtbanken en hooggerechtshoven vechten over de ban op het homohuwelijk in Californië en de goedkeuring ervan als een wijziging van de grondwet. Het leidt ertoe dat de zaak nu voor het Amerikaanse Hooggerechtshof ligt.

2011
- President Barack Obama’s regering beëindigt het ‘don’t ask, don’t tell’-beleid in het leger waardoor homoseksuelen openlijk in het leger kunnen.

2012
- North Carolina keurt in mei een grondwetswijziging goed om het homohuwelijk te verbieden. In Maine, Maryland en Washington keuren kiezers zelf voor het eerst het homohuwelijk goed, Minnesota verwerpt een nieuw verbod.
- President Barack Obama verklaart staat achter het homohuwelijk te staan.

2013
- Scouting Amerika stellen voor om in mei te stemmen over het intrekken van het verbod op openlijk homoseksuele leden.
- Het hooggerechtshof besprak gisteren of het verbod in Californië op het homohuwelijk in strijd is met de grondwet (klik hier voor het volledige transcript). De andere zaak die morgen wordt besproken betreft de federale Defense of Marriage Act uit 1996, waarin het huwelijk puur omschreven wordt als een verbintenis tussen één man en één vrouw. De rechters kijken daarbij ook of deze wet homoseksuelen financieel benadeelt.