Helemaal niks aan de hand

Wat ik zo graag zou willen weten: hoe voelt Assad zich nou echt? Je ziet dat hij en zijn aanhang militair gezien toenemend in de verdrukking raken. Het is niet precies duidelijk hoeveel gebied zijn regime nog controleert – soms verliezen zijn troepen terrein dat ze later weer in handen krijgen. Niettemin is het een onbetwistbaar feit dat de Syrische rebellen nu weer verder zijn dan ze een half jaar geleden waren en dat is weer verder dan ze weer een half jaar eerder waren.

Soms hoor je weleens dat Assad gewoon niet weet hoe nijpend de situatie wordt, dat zijn medewerkers dat voor hem verborgen houden. Maar dat lijkt me onzin. Hij moet beseffen dat de oorlog dichterbij komt.

Aanvankelijk was in de hoofdstad Damascus weinig te merken van de gevechten, maar nu is er immers volgens inwoners en andere getuigen permanent het gedonder van geschut te horen. Voornamelijk uitgaand, dat nog wel, het is niet zo dat het presidentieel paleis onder vuur ligt. En vorige week slaagde een zelfmoordterrorist er toch ook in een prominente aanhanger van hem, de bejaarde sunnitische geestelijke sjeik Mohammed al-Butti, in zijn moskee midden in Damascus op te blazen. Butti was een van de weinige sunnitische geestelijken die hem nog steunde.

Dus: is Assad strijdvaardig? Bang? Denkt hij de oorlog nog wel te kunnen winnen als hij gewoon álles in elkaar laat schieten? Of weet hij dat hij gedoemd is te verliezen en vecht hij zich willens en wetens dood? Is dat de reden waarom hij alles in elkaar laat schieten?

De Jordaanse koning Abdullah vertelt in een vraaggesprek met het Amerikaanse magazine The Atlantic dat hij had aangeboden Assads gezin in Jordanië op te nemen en bescherming te geven. Maar ze hadden geantwoord: „Heel erg bedankt, maar misschien moet je eerst denken aan je eigen land voor je je over ons zorgen maakt.” Kennelijk komt de gruwelijke lynchpartij van de Libische leider Moammar Gaddafi of de ophanging van de Iraakse buurman Saddam Hussein nog niet in de gedaante van een nachtmerrie langs.

Vorige week publiceerden de officiële Syrische media weer eens video’s en foto’s van Bashar al-Assad en zijn vrouw Asma. Helemaal niks aan de hand was de boodschap. Assad zelf, grijs pak, grijze das, zie je aan het stuur van zijn auto rijden naar een cultureel centrum waar hij in alle rust in gesprek gaat met de aanwezigen. Asma – die van de torenhoge hakken en, na het begin van de opstand, van de internetbestellingen bij dure winkels in Parijs – toont zich stralend in het Operahuis van Damascus op een geldinzameling voor ‘moeders van martelaars’. De martelaars zijn de regeringssoldaten en andere aanhangers die zijn gesneuveld tegen de „terroristen”.

Huiveringwekkend fascinerend.

Carolien Roelants is Midden-Oostenredacteur van nrc.next en NRC Handelsblad. Zij schrijft elke dinsdag op deze plek een column over buitenlandse kwesties