Bij 24-uurszorg moet je wel samenwerken

Niet de managers maar de verpleegkundigen en de dokters willen dat het AMC en VUmc fuseren. „Ze willen kwaliteit kunnen blijven leveren.”

Als u midden in de nacht met hersenvliesontsteking bij de eerste hulp aankomt, zegt Marcel Levi, dan wilt u onmiddellijk goed worden geholpen en wel door de beste specialist. Dat is wat de moderne burger terecht verwacht van de medische zorg en wat de dokters willen leveren. In een academisch ziekenhuis moet uiteindelijk dus 24 uur per dag een neuroloog aanwezig zijn.

Voor die 24-uurszorg zijn heel wat mensen nodig, zegt Levi, bestuursvoorzitter van het AMC. Vandaar dat zijn ziekenhuis een alliantie aangaat met het VUmc – het andere academische ziekenhuis in Amsterdam. Die alliantie zal vallen onder één raad van bestuur.

De plannen zijn bedacht door de dokters en verpleegkundigen, zeggen Levi en Fred Plukker, bestuursvoorzitter VUmc. Niet door de ‘top’ die zo nodig groter moet. Levi: „Onze ziekenhuizen zíjn al heel groot, hier werken 8.000 mensen en in het VUmc 7.000. We leiden samen 5.000 artsen op. Het gaat ons niet om grootte op zichzelf. De dokters willen deze alliantie zodat zij de kwaliteit kunnen blijven leveren die ze willen leveren.”

Neem de normen van de landelijke beroepsverenigingen van artsen. Die bepalen hoe vaak per jaar een medisch team een operatie moet doen om er goed genoeg in te zijn en hem dus te mógen doen. Voor borstkanker geldt minimaal 50 operaties per jaar bijvoorbeeld, voor slokdarmkanker ten minste 20 operaties. Plukker: „Samenvoeging van de twee afdelingen neurochirurgie (in het VUmc) betekent dat we de strengste volumenormen voor bepaalde hersenoperaties ruim kunnen blijven halen.”

Ook de roosters voor sommige acute zorg, zegt Levi, zijn beter te organiseren naar mate de pool medici groter is. De medische teams voor verloskunde, gynaecologie en kindergeneeskunde worden samengevoegd en zullen in het AMC werken. Vrouwen in Amsterdam en omstreken die een ingewikkelde bevalling ondergaan, zal de ambulance op termijn dus alleen naar het AMC brengen, niet meer naar VUmc.

En dan zijn er de dure apparaten (zoals scanapparatuur), die soms uren per dag niet gebruikt worden. Sommige kosten wel een miljoen euro per stuk en zouden dus, op één locatie, intensiever bezet kunnen worden. Dat geldt ook voor operatiekamers (OK). Zijn ze de ene dag allemaal volgeboekt in het AMC, dan kunnen er op dat moment twee leegstaan in VUmc. En andersom. Als de ziekenhuizen samenwerken, kunnen ze die OK-capaciteit beter benutten.

Plukker en Levi verwachten beiden dat het aantal patiënten alleen maar zal stijgen de komende jaren. Vooral door de vergrijzing en de toenemende mogelijkheden in de geneeskunde. Tegelijk zal er bezuinigd worden op de ziekenhuiszorg. Plukker: „Om de groeiende aantallen patiënten te helpen, tegen dezelfde kosten, is deze efficiency echt nodig. We willen het niet doen met minder personeel, maar wel meer halen uit ons personeel.” In harde bedragen kunnen ze die efficiency nog niet uitdrukken.

Wordt zo’n fusieziekenhuis, wat het op termijn zal worden, niet een anonieme moloch? Zonder plattegrondje in de hand is de bezoeker nu al nergens in het AMC. Fred Plukker: „Dat hangt ervan af hoe je de organisatie inricht.” De discussie over een ‘ideaal aantal bedden’, als norm voor een menselijke maat, wuift Levi weg. „Het aantal bedden in een ziekenhuis zegt tegenwoordig helemaal niets. Sommige bedden worden door twee of drie patiënten op één dag gebruikt. We verschonen de lakens tussendoor natuurlijk wel.” Veel andere ingrepen worden gedaan zonder dat de patiënt überhaupt in een bed ligt.

De opleiding geneeskunde zullen de ziekenhuizen niet samenvoegen. Levi: „We krijgen allebei jaarlijks 350 nieuwe geneeskundestudenten, die gaan we niet met 700 in één zaal lesgeven.”

De alliantie is niet alleen van belang voor patiënten in Amsterdam, zeggen Levi en Plukker. Levi: „Dit gaat om patiënten in heel Nederland. De allerzieksten worden voor de alleringewikkeldste zorg behandeld in één van de acht (uiteindelijk wellicht zeven) academische centra. Voor een ingewikkelde hersenoperatie moet je nu eenmaal verder reizen dan voor een knieoperatie.”