'Sextremisme' maakt Tunesiërs woest

Seculiere vrouwen in Tunesië maken zich zorgen over hun rechten. Amina (19) toonde in de strijd haar blote borsten. Nu wordt zij vermist.

Amina, een 19-jarige Tunesische feministe, is met blote borsten te zien op Facebook, met erop geschreven de Arabische tekst „Mijn lichaam is van mij en niet de bron van iemands eer”. En, eveneens met blote borsten, de middelvingers omhoog, en de tekst: „Fuck jullie moraal”.

De verschijning van Amina (zonder achternaam) op Facebook namens de radicaal-feministische groep Femen leidde natuurlijk tot woedende protesten en bedreigingen van fundamentalisten. „De jonge dame moet worden gestraft in overeenstemming met het islamitisch recht, de shari’a, met 80 tot 100 zweepslagen. Maar wegens de ernst van haar daad verdient ze het te worden doodgestenigd”, meende de conservatieve prediker Adel Almi.

Nu is Amina verdwenen, en haar snel groeiende aanhang – 15.000 mensen hebben inmiddels een petitie ondertekend – maakt zich grote zorgen. Volgens niet-bevestigde berichten op de Amerikaanse femistische website Jezebel heeft haar familie haar in een psychiatrisch ziekenhuis laten opsluiten.

Tunesië heeft een sterke seculiere middenklasse, en die heeft vol overgave de strijd aangebonden met ultraconservatieve – salafistische – knokploegen die twee jaar geleden na de val van sterke man Zine al-Abidine Ben Ali de kop opstaken. Dat heeft bijvoorbeeld geleid tot uitdagende exposities waarbij werken als ‘Gods naam in vliegjes’ werden tentoongesteld die vervolgens door salafisten werden aangevallen.

De regering van de in beginsel gematigd-fundamentalistische partij Ennahda deed en doet weinig tegen de salafisten die immers potentiële kiezers zijn. Volgens Ennahda’s tegenstanders is de recente moord op de seculiere linkse politicus Chokri Belaïd het gevolg van deze laksheid.

Onder die omstandigheden heeft de in Oekraïne geboren radicaal-feministische organisatie Femen haar intrede gedaan in Tunesië. „Een ideologie van SEXTREMISME”, meldt Femen over zichzelf op Facebook, om vrouwenrechten te beschermen en het patriarchaat te bestrijden.

De minister van Vrouwen- en Familiezaken, Sihem Badi, is lid van een seculiere coalitiepartner van Ennahda. Maar zij heeft al aangekondigd Femen uit Tunesië te weren omdat de groep een programma heeft dat in strijd is met de islam en de Tunesische tradities. Veel seculiere vrouwen zijn bang dat Ennahda en zijn seculiere bondgenoten weinig goeds voor hen in petto hebben met hun nadruk op islam en Tunesische tradities. Tot dusverre hebben vrouwengroepen na felle strijd een passage uit de ontwerp-grondwet geschrapt weten te krijgen, dat vrouwen niet zozeer gelijk zijn aan mannen als wel complementair.

Maar hun strijd is nog lang niet gestreden. Nu ligt CEDAW, de VN-conventie inzake de eliminatie van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen (1979), onder vuur. Tien dagen geleden verklaarde de minister van Religieuze Zaken dat de conventie „niet samengaat met de principes van de soevereiniteit van de staat en zijn identiteit”.

Fundamentalisten: Bijlage De Wereld