Op zoek naar de volgende hippe rentegraadmeter

Beleggers zijn naarstig op zoek naar een nieuwe graadmeter die hen zal vertellen wanneer de rente weer zal gaan stijgen. In 2008 was de obscure Baltic Dry Index opeens een hoofdonderwerp in ieder financieel gesprek. De zogeheten ‘TED-spread’ en de tot dan toe ook al onbekende ABX hebben even in hoog aanzien gestaan. Nu zou het tijd kunnen zijn voor het ‘JOLTS report’, de ‘voorwaartse curves’ en de ‘overnight index swap’.

Voorzitter Ben Bernanke van de Federal Reserve (het stelsel van Amerikaanse centrale banken) heeft deze speurtocht feitelijk zelf in gang gezet. Het beëindigen of vertragen van de maandelijkse aankopen door de Fed van Amerikaanse staatsobligaties ter waarde van 85 miljard dollar (de zogenoemde kwantitatieve versoepeling) zou kunnen duiden op een verkrapping van het monetaire beleid ruim vóórdat de kortetermijnrente wordt aangepast. Dit betekent dat een stijging van de rente op staatsobligaties met een langere looptijd, die de Fed al meer dan een jaar lang koopt, als voorbode van een aanpassing kan worden gezien.

Dat is de reden dat fondsbeheerders, bankiers en anderen zo alert zijn op iedere verschuiving in de verwachtingen ten aanzien van deze rente. Hoewel ze nog steeds oog blijven hebben voor traditionele graadmeters hebben de buitengewone omstandigheden gezorgd voor een intensivering van de speurtocht naar een doelgerichtere indicator.

Laten we beginnen bij de ‘voorwaartse curves’. Zij geven aan waar de rendementen onder de huidige omstandigheden zouden moeten uitkomen. Een populaire graadmeter is de tienjarige, die de curve weergeeft van het verwachte rendement op Amerikaanse staatsobligaties in de komende drie jaar. De huidige rente bedraagt ongeveer 0,8 procentpunt. Dat is niet bepaald shockerend, gezien het feit dat de rente de afgelopen drie jaar soms wel tweemaal zo hoog is geweest. Maar stijgt de rente, dan kan er sneller een einde komen aan kwantitatieve versoepeling.

Dan is er nog de ‘overnight index swap’, door kenners OIS genoemd. Deze graadmeter vertegenwoordigt de kijk van de markten op de kortetermijnrente. De OIS staat sinds 2011 op een niveau van minder dan 20 basispunten – niet verrassend, gezien het huidige beleid. Hij zou echter moeten gaan stijgen als beleggers geloven dat er vroeg of laat een renteverhoging in aantocht is.

Maar de ‘JOLTS’, het werkgelegenheidsrapport van het Amerikaanse ministerie van Arbeid, zou wel eens de ultieme informatiebron voor al deze graadmeters kunnen zijn.

De Fed heeft gezegd zijn rentebeleid niet te zullen aanpassen, louter op basis van een daling van de werkloosheid. Centrale bankiers willen ook verbeteringen zien in de cijfers die de vraag naar arbeid weerspiegelen. Die cijfers staan maandelijks in het JOLTS-rapport vermeld.

Door de economische omstandigheden geeft nog geen van de drie genoemde graadmeters een verandering te zien. Maar het hoeft niet lang meer te duren voordat het zover is.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.