De Matthäus volgens... Reinbert de Leeuw

Reinbert de Leeuw is als pianist en dirigent gespecialiseerd in het modern repertoire. Hij dirigeert dit jaar zijn allereerste Matthäus Passion.

„Ik viel even stil, toen het Limburgs Symfonieorkest mij opbelde met het verzoek de Matthäus Passion te dirigeren. Weliswaar ken ik de muziek zeer goed, toen ik een jaar of achttien was woonde ik alle uitvoeringen bij. Dat waren uitvoeringen in de traditie van Mengelberg en Van Beinum, nog vóór de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk een revolutie in speelstijl zou ontketenen. Ik had iedere noot in me opgeslagen. Maar dit werk ooit zelf te mogen dirigeren, daar had ik niet op gerekend.

„Na lang twijfelen stemde ik toe. Ik zal straks waarschijnlijk de enige zijn die het werk nooit eerder uitvoerde. Ik vroeg aan mijn bassolist hoe vaak hij de muziek gezongen had: meer dan honderd keer.

„Hoe bereid je je op zo’n stuk voor? Ik heb gesproken met dirigent Frans Brüggen. Hij vertelde me: ‘ik heb dit stuk maar één keer gedaan, ik ben er eigenlijk bang voor, het is zo groots.’

„Toch zijn de vernieuwingen die hij en Nikolaus Harnoncourt doorvoerden van wezenlijk belang. Bij mijn eerste Harnoncourt-uitvoering vielen de oren van mijn kop. Maar ik doe het zelf natuurlijk weer heel anders. Neem het slotkoor van het eerste deel, O Mensch bewein’ dein Sünde gross. Dat wordt vaak veel te snel gedirigeerd. Dit is de afsluiting vóór het vreselijke drama van de kruisiging begint, een plaats waar de mens zijn eigen zonden moet overdenken. Dat moet dus niet klinken als een dansje.

„Ook zal ik veel grotere verschillen tussen de koralen aanbrengen, op basis van de tekst steeds duidelijke persoonlijke keuzes maken. Maar we hebben slechts vier repetities. Van dat vooruitzicht krijg ik het benauwd.”

27-29/3 in Heerlen, Maastricht en Venlo. Info: www.lso.nl