Schrijfster Aya Zikken overleden

Zikken op een foto uit 1966 in een pand aan de Rozenstraat in Amsterdam. ANP

Schrijfster Aya Zikken is gisteren op 93-jarige leeftijd overleden. Dat heeft haar dochter vanmiddag aan persbureau ANP laten weten. Zikken schreef tientallen boeken, vooral over Nederlands Indië. De Atlasvlinder uit 1958 was haar bekendste boek.

Zikken deed in tal van boeken verslag van haar vele reizen door Nederlands Indië, waarbij ze een synthese probeerde te creëren tussen reisverhaal en roman, schreef Kester Freriks in 2001 in NRC Handelsblad. “Zoals Zikken het oude Indië weergeeft is het alsof ze een foto van toen beschrijft, waarop alles stilstaat”, aldus Freriks.

Zikken werd geboren in 1919 in het Gelderse Epe en verhuisde op haar zevende met haar ouders naar Indonesië, waar ze tot haar twintigste zou blijven wonen. Over hoe het land tijdens haar reizen haar inspireerde zei ze in 1997 in NRC:

“Ik reis eigenlijk vooral om verhalen van mensen te horen. Ik sta open voor hen, ben een luisteraar geworden. In Nederland kan ik minder goed luisteren, daar wel. Ik geef woorden aan, een kleine handreiking, en heel langzaam, stukje bij beetje, komt het levensverhaal eruit.”

Zikken kreeg Anna Bijns Prijs

In 1997 kreeg Zikken de Anna Bijns Prijs, de prijs voor de vrouwelijke stem in de literatuur. Daarover zei ze destijds:

“Als er een vrouwelijke stem bestaat dan zou er ook zoiets zijn als een mannelijke stem in de literatuur. Ik heb daarover nooit nagedacht. Als kind wilde ik ontdekkingsreiziger worden, maar er valt nog maar zo weinig te ontdekken. Eigenlijk is alles al ontdekt en naarmate je ouder wordt, blijft er steeds minder over.”

Zikken overleed in haar woonplaats Norg in Drenthe. Uitgerekend deze week verscheen haar biografie Alles is voor even van Kees Ruys. Zikken wordt maandag in besloten kring gecremeerd.