Liefde is liefde, zelfs in het diepe zuiden

Het Amerikaanse Hooggerechtshof buigt zich deze week over het homohuwelijk. De steun groeit snel, maar niet in Mississippi, merkte Jessica Powell. „Mensen negeerden me.”

Het begon met een Facebook-bericht. Jessica Powell (24) uit Laurel, Mississippi, kreeg in augustus vorig jaar een berichtje van haar plaatsgenoot Crystal Craven (34). „We kennen elkaar niet”, schreef Crystal, „maar ik heb over je gehoord. Ik wil je graag ontmoeten.” Jessica Powell was net gescheiden van haar man en zorgde alleen voor haar zesjarige zoontje Aden. Ze had ontdekt dat ze op vrouwen viel, maar kende niet één lesbische vrouw in Laurel. Crystal en Jessica gingen wat drinken in een café. „Ik hoopte op een vriendschap”, zegt Jessica. Ze werden verliefd. Na een half jaar trouwden ze, in een officieuze ceremonie.

Soms vraagt Jessica Powell zich af of ze het berichtje beter niet had kunnen beantwoorden. Ze heeft dreigbrieven gehad, voelt zich verstoten uit de lokale gemeenschap en werd het ongewilde middelpunt van een nationaal debat over homoseksualiteit. Een lokale krant die het voor haar opnam, dreigt failliet te gaan. Ze heeft haar leven verbonden aan de ernstig zieke Crystal, die hooguit nog een maand te leven heeft.

„En toch”, zegt Jessica, „heb ik nooit spijt gekregen. Ik heb de liefde van mijn leven ontmoet. Ik ben de gelukkigste vrouw van Laurel.”

Soms lijkt het alsof homoseksualiteit in de Verenigde Staten nauwelijks meer ter discussie staat. Een ruime meerderheid van de Amerikanen (58 procent) is voor legalisering van het homohuwelijk, bleek vorige week uit een peiling van televisiezender ABC. In negen staten is het homohuwelijk legaal, andere staten staan op het punt te volgen. President Barack Obama is voor landelijke openstelling van het huwelijk voor homoseksuele stellen. Tijdens zijn inaugurele rede, in januari, zei hij: „Onze gezamenlijke reis is niet voltooid totdat onze homoseksuele broeders en zusters gelijk worden behandeld.”

Het Amerikaanse hooggerechtshof toetst dinsdag en woensdag of een wettelijk verbod op het homohuwelijk in Californië legaal is. Daarbij kijken de negen rechters of de landelijke Defense of Marriage Act, die het huwelijk definieert als een verbintenis tussen man en vrouw, homoseksuelen financieel benadeelt.

Zelfs onder Republikeinen is een verandering merkbaar. Vorige week zei de prominente senator Rob Portman dat ook hij voor het homohuwelijk is. In een intern rapport dat de Republikeinse verkiezingsnederlaag van vorig jaar analyseert, staat dat de partij homorechten meer moet omarmen, om aansprekend te blijven voor jongere generaties.

Maar de reis waarover Obama het had, is lang en zwaar. Mississippi, waar Jessica en Crystal elkaar vonden, accepteert het homohuwelijk niet, zoals geen enkele staat in het conservatieve zuiden.

Homoseksualiteit is in Mississippi een no-brainer, legt plaatselijk predikant Jerry Marcellino uit. „Je hebt het er niet over, want je denkt er niet eens over na.” Wie toch uit de kast komt, kan in de problemen komen. In Clarksdale, ten noorden van Laurel, deed voor het eerst in de geschiedenis van Mississippi een homoseksuele man mee aan de burgemeestersverkiezingen. Nog voor de verkiezingen werd Marco McMillian gewurgd in zijn auto door een 22-jarige man. Volgens de familie van McMillian was homohaat zijn motief. De verdachte heeft zich er nog niet over uitgelaten.

Jessica Powell noemt zichzelf een product van Amerika’s diepe zuiden. Ze is blond, door de zonnebank gebruind en zwaarlijvig. Laurel telt 18.000 inwoners en je vindt er vooral fabrieksarbeiders en vrachtwagenchauffeurs. Laurel is armoedig, het gemiddelde inkomen ligt 40 procent onder het landelijke gemiddelde. En diep religieus. Op iedere straathoek is een kerk te vinden.

Jessica is, zoals bijna iedereen in Laurel, conservatief. Tot voor kort ging ze elke zondag naar de kerk. Op Facebook plaatst ze Bijbelteksten, of anti-Obama-plaatjes (‘Obama 666’, ‘Drijf de duivel uit’). Jessica werkt achter de kassa van een lokale bouwmarkt. Na haar werk, en voordat ze met Aden naar Crystal gaat, heeft ze tijd om te praten. Ze voelt zich nog altijd thuis in haar geboorteplaats Laurel, zegt ze. Jessica vertelt wat ze mooi vindt aan Crystal: „Haar aura. Ze maakt mensen om zich heen gelukkig.” Crystal is te ziek om te praten.

Vlak nadat Crystal en Jessica elkaar leerden kennen, vertelde Crystal over haar ziekte. Ze heeft een hersentumor en moest behandeld worden. „De kans van slagen was vrijwel nul”, zegt Jessica. „Toen we aan het einde van de zomer een relatie kregen, besloten we de maanden die we nog samen hebben van elkaar te genieten.” Crystal deed in oktober een aanzoek om volgend jaar maart te gaan trouwen. Jessica stemde meteen in. Het zou geen officiële bruiloft worden, dat is immers verboden, maar een ceremonie die in alles lijkt op een homohuwelijk.

Ze moesten hun plannen wijzigen, omdat het steeds slechter ging met Crystal. De kanker was uitgezaaid en ze was te zwak voor verdere behandeling. Ze besloten hun trouwdag te vervroegen. Jessica kocht een witte jurk, Crystal een cowboyhoed om haar kale hoofd te verbergen.

Midden in het negentiende-eeuwse centrum van Laurel is de redactie van de Laurel Leader-Call gevestigd. Het is een lokale krant die de paar duizend lezers voornamelijk bedient met overlijdensberichten, misdaad en braderieën. Toen een verslaggever hoorde van het aanstaande huwelijk van twee vrouwen aarzelde eigenaar Jim Cegielski geen moment. „Ik dacht: dat verhaal moeten we hebben. Het is voor het eerst dat in Mississippi twee vrouwen elkaar openlijk trouw beloven. Het is een belangrijk moment voor onze gemeenschap, dat aandacht verdiende in de krant.”

Jessica en Crystal trouwden op 2 februari in een klein zaaltje, omdat geen enkele kerk toestemming gaf voor een ceremonie. Crystals oom, een dominee, leidde de geïmproviseerde dienst. Aden gaf Jessica weg aan Crystal. Een journalist van de Laurel Leader-Call maakte een verslagje van de ceremonie, dat met een foto van het bruidspaar op de voorpagina van de krant belandde. ‘Historische bruiloft’, was de kop. „Liefde is liefde, het maakt geen onderscheid in sekse”, zegt Jessica in het artikel.

De dagen erop zegden vijftig lezers hun abonnement op. Een lezer schreef dat hij „deze vuiligheid” nog net had kunnen weggooien voordat zijn kinderen het zouden zien. Een ander schreef: „Beledigend!!!!” Weer een ander: „Ze zijn niet getrouwd. Dit is niet legaal, zeker niet in de ogen van God. Lees de Bijbel!” Jim Cegielski stond tientallen bellers te woord. „De opzeggingen zijn vervelend voor een kleine krant als de onze. Wat erger is, zijn de adverteerders. Veel lokale middenstanders willen niet meer in onze krant staan. Dat is gevaarlijk voor het voortbestaan van de krant.”

Het artikel verspreidde zich via blogs en Twitter over de wereld. Cegielski kreeg opeens boze telefoontjes uit India, Spanje en IJsland. Er kwam ook bijval van homoactivisten. Rachel Maddow, de homoseksuele presentator van een talkshow op MSNBC, nam het op Twitter voor Jessica en Crystal op. The Laurel Leader-Call kreeg toen opeens fanmail, ook uit de hele wereld.

Jim Cegielski voelt in de lokale gemeenschap druk om excuses aan te bieden. Zoiets kan het voortbestaan van zijn krant redden. Maar hij doet het niet. „We plaatsten het verhaal niet om stelling te nemen voor het homohuwelijk. We vonden het inspirerend en nieuwswaardig. We deden gewoon ons werk.”

Cegielski was, net als zijn redactie, geen uitgesproken voor- of tegenstander van het homohuwelijk. Maar nu hij moest kiezen, koos hij voor Jessica en Crystal. Cegielski is op ze gesteld geraakt. Hij noemt ze liefkozend ‘the girls’.

Hij schreef in zijn column: „We hebben verhalen op de voorpagina gehad over kindermisbruik, moorden en allerlei vreselijke misdaden, zonder dat iemand ooit gebeld heeft dat zijn kinderen dit niet mogen zien. Maar als twee vrouwen voor elkaar kiezen, worden we bedolven onder reacties van mensen die bezorgd zijn over hun kinderen.”

Eén predikant in Laurel riep zijn kerkgangers op het abonnement op de krant op te zeggen. In andere kerken werd de zondag na de bruiloft schande gesproken van Jessica en Crystal. „Zoiets zondigs als een homohuwelijk is ondenkbaar in het diepe zuiden”, zegt dominee Jerry Marcellino van Audubon Drive Bible Church (vijftig gezinnen). De kerk is een van de circa driehonderd evangelische kerkgemeenten in het district van Laurel, Jones County (70.000 inwoners). Voor Marcellino is de Bijbel de hoogste autoriteit.

Marcellino citeert Romeinen 1, vers 26 en 27: „De vrouwen hebben de natuurlijke omgang verruild voor de tegennatuurlijke. Mannen plegen ontucht met mannen; zo worden ze ervoor gestraft dat ze van God zijn afgedwaald.” Homoseksualiteit, bedoelt hij te zeggen, is een verkeerde manier van leven. „Alle wereldrijken gaan ten onder aan perverse leefstijlen. Kijk maar naar het oude Rome.”

Marcellino erkent dat sinds het aantreden van president Obama, in 2009, in de Verenigde Staten makkelijker wordt gedacht over homoseksualiteit. „Steeds meer Amerikanen zijn voor openstelling van het huwelijk voor mensen met hetzelfde geslacht. Dat komt doordat Obama zijn liberale agenda er slim doorheen drukt. Maar hier in Dixie [de koosnaam voor het conservatieve zuiden, red.] waarderen we het traditionele gezin nog.”

Marcellino haalt een lokale legende aan. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog riep Jones County zichzelf uit tot een onafhankelijke staat, The Free State of Jones. Laurel wilde niets met het noordelijke of het zuidelijke gezag te maken hebben. „Dus als Obama ons dwingt homo’s te accepteren, dan verzetten wij ons daartegen. Wij zijn dwars hier.”

Hoewel hij de dreigementen aan het adres van het stel en de krant afkeurt, zegt Jerry Marcellino dat Jessica en Crystal niet welkom zijn in zijn kerk. „Je kunt geen christen zijn en tegelijkertijd praktiserend homoseksueel. Ze zeggen dat ze geloven, maar ze geven een verschrikkelijke getuigenis van Christus. Ik haat ze niet. Ik heb medelijden met ze, zoals met iedere zondaar.”

Jessica en Crystal merkten aanvankelijk weinig van de ophef in Laurel. De gezondheid van Crystal ging hard achteruit. De kanker bleek een dag na de bruiloft nog verder uitgezaaid in haar hoofd, behandelen was zinloos. Ze werd ontslagen uit het ziekenhuis, zodat ze haar laatste weken in het huis van haar ouders kon doorbrengen. Jessica had het te druk met het verzorgen van Crystal en haar baan om zich met de buitenwereld te bemoeien. „Je moet ook deze gemeenschap begrijpen”, zegt ze. „Niemand zegt direct iets tegen je, het gaat achter je rug om.”

Jessica merkte pas dat er iets veranderd was, toen ze aan het werk was. De rij klanten voor haar kassa was op een dag opeens verdwenen. Klanten wilden niet meer bij haar betalen, maar rekenden demonstratief af bij haar collega’s. Mensen op straat begonnen haar te negeren. Leden van haar schoonfamilie, zoals haar schoonmoeder, accepteerden het huwelijk niet. Jessica: „We hebben vrienden gemaakt, bijvoorbeeld in het ziekenhuis waar Crystal lag. Maar in Laurel zelf zijn we door velen in de steek gelaten.” Onder vrienden uit het ziekenhuis zamelde Jessica 6.000 dollar in voor de begrafenis.

President Obama hoopt dat het hooggerechtshof zal oordelen dat een wettelijk verbod op het homohuwelijk ongrondwettig is. In dat geval zouden homoactivisten meer kans hebben als ze in hun staat zouden proberen het homohuwelijk in te voeren.

Mississippi verbiedt, net als Californië, het homohuwelijk in de grondwet van de staat. Discriminatie van homoseksuelen wordt in de wet van Mississippi niet genoemd als een strafbaar feit. Zolang bijna tweederde van de inwoners van Mississippi nog tegen het homohuwelijk is, verwacht Jessica Powell niet dat er iets gaat veranderen voor haar. „Ik ben een buitenstaander, omdat ik niet wil verbergen wie ik ben. Ik hoop dat Obama erin slaagt het homohuwelijk in meer staten geaccepteerd te krijgen, maar dat hoop ik vooral voor andere homoseksuelen. Voor Crystal en mij komt het hoe dan ook te laat.”

Vorige week, twee weken na het gesprek met Jessica, overleed Crystal Craven in het huis van haar ouders. Jessica en Crystal zijn vijf weken getrouwd geweest. Jessica was niet welkom op de begrafenis. Haar schoonmoeder dreigde de politie te bellen als ze toch zou komen. Jessica zag de lijkwagen wegrijden vanuit de wasserette tegenover de kerk.