Brusselse onderzoeker ontslagen wegens fraude

De Vlaamse hoogleraar neurowetenschappen Ralph Clinckers is ontslagen door de Vrije Universiteit Brussel wegens het vervalsen van data bij onderzoek naar een nieuw geneesmiddel tegen epilepsie. De fraude kwam aan het licht nadat enkele masterstudenten hadden geklaagd dat Clinckers resultaten had verfraaid uit hun deelstudies, die hij opnam in zijn eigen onderzoek. Clinckers’ onderzoek was nog niet gepubliceerd.

De integriteitscommissie die de zaak onderzocht, heeft geen aanwijzingen dat Clinckers heeft gefraudeerd in 36 publicaties die al wel zijn verschenen in wetenschappelijke tijdschriften. Hij was sinds kort in deeltijd hoogleraar in Brussel en dit was het eerste onderzoek dat hij onder eigen verantwoordelijkheid uitvoerde.

Clinckers was van 2005 tot 2012 gastmedewerker van het Leids Academic Centre for Drug Research (LACDR). Een woordvoerder van de Universiteit Leiden laat weten dat het LACDR na het bekend worden van de fraude heeft gecontroleerd of er iets mis was met twee LACDR-publicaties waaraan Clinckers heeft meegewerkt. Dat bleek niet zo.

Het Vlaamse Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek FWO, Clinckers’ subsidiegever, werd nog niet eerder geconfronteerd met een geval van wetenschapsfraude. “Binnen de universiteiten en FWO zullen we onderzoeken hoe we in de toekomst nog grondiger kunnen werken om dergelijke misbruiken te voorkomen”, aldus FWO-voorzitter Alain Verschoren. Clinckers was niet bereikbaar voor commentaar.

Donderdag presenteerde het populair-wetenschappelijke tijdschrift Eos de resultaten van een enquête naar fraude onder medische onderzoekers in Vlaanderen, in samenwerking met Joeri Tijdink van het VU Medisch Centrum, Amsterdam. Daarin gaf 8 procent van de deelnemers aan weleens data te verzinnen of te verfraaien om een hypothese bevestigd te krijgen. Bijna de helft had zulke praktijken de afgelopen drie jaar bij collega’s gezien of er uit de eerste hand over gehoord. De vragenlijst was verstuurd naar 2.548 wetenschappers; 315 van hen (12 procent) vulden de lijst volledig in.

Frank van Kolfschooten