Alleen leven is een dure hobby

Alleenstaanden worden het zwaarst belast en maken het minst gebruik van faciliteiten. Waar moet deze groeiende groep op letten bij het invullen van het belastingformulier?

Cypriotische spaarders zijn laaiend, omdat ze mogelijk moeten meebetalen aan de redding van hun land. Maar ook in onze natie is de crisisboosheid al een tijdje wijdverbreid. Huis-met-hypotheekeigenaren zijn kwaad om de hoge hypotheekrente, vermogende ouderen voelen zich gepakt door de gestegen eigen bijdrage voor zorg, AOW’ers met een LAT-relatie vinden het oneerlijk dat hun AOW-uitkering kan dalen, spaarders zijn nijdig over de vermogensrendementsheffing, ouders en studenten over de afschaffing van de basisbeurs, werkloze 55-plussers over hun beperkte baankansen, werkende ouders over de gekrompen kinderopvangtoeslag en scheefhuurders over hun huurverhoging.

Wil degene die niet boos is, opstaan? Terwijl ik me dat afvroeg, ontving ik bovenstaande mail. Is het terecht dat alleenstaanden zich benadeeld voelen? Nee, tonen de koopkrachtplaatjes van het Nibud. Van alle alleenstaanden verliest dit jaar zo’n 50 procent meer dan 1 procent koopkracht. Bij de koppels: 60 procent.

Waarom dan deze noodkreet? Wellicht omdat alleen leven altijd al een dure hobby was. Een eenling draait in zijn eentje op voor woonlasten, energie, telefoon, internet, de auto, et cetera. Dat maakt het leven volgens het CBS zo’n 31 procent duurder dan dat van een samenlever. De overheid verzacht die pijn. Zo krijgt een alleenstaande AOW’er 45 procent meer AOW dan een samenwoner. Verder verwent de fiscus alleenstaanden met belastingkortingen zoals de alleenstaande ouderenkorting (429 euro), de alleenstaande ouderkorting (tot 947 euro), de aanvullende alleenstaande ouderkorting (1.319 euro) en – ook voor alleenstaande ouders – de inkomensafhankelijke combinatiekorting (tot 2.133 euro).

Hier tegenover staat dat samenwoners – fiscale partners – onderling slim mogen schuiven met aftrekbare kosten zoals partneralimentatie, uitgaven voor levensonderhoud van kinderen, ziektekosten, scholingsuitgaven, aftrekbare giften, en met belastbaar vermogen. Daardoor kunnen ze optimaal gebruik maken van de algemene heffingskorting, de arbeidskorting, de inkomensafhankelijke combinatiekorting, de ouderschapsverlofkorting en de levensloopverlofkorting. Bovendien genieten samenwoners een dubbel zo hoge vrijstelling voor de vermogensrendementsheffing (42.278 euro in 2012).

Alleenstaanden moeten zo slim mogelijk aangifte doen. Tips krijg je als lid van Fiscalert of via een belastinggids van de Consumentbond, Elsevier of Kluwer. Degene die denkt bij samenwonen voordeliger uit te zijn, moet eens denken aan een huisgenoot. Ben je rijk, kies dan iemand met veel schulden, torenhoge aftrekbare ziektekosten of nauwelijks inkomen. Een alternatief is een kamer verhuren voor maximaal 4.536 euro (belastingvrij).

Nieuwe vraag: „Mijn vriend en ik gaan samenwonen. Hij heeft een eigen huis, waarvan hij de kosten blijft betalen. We werken allebei fulltime en hebben allebei kapitaal (70.000 en 100.000 euro). Waar moeten we allemaal aan denken?” Mail uw antwoord en/of nieuwe vragen voor dinsdag aanstaande naar ericaverdegaal@nrc.nl.