Satire moet Cyprioten helpen

Banken waren zó scheutig met krediet, dat weinig Cyprioten zich zorgen maakten. Zelfs de makers van satire hebben moeite erom te kunnen lachen.

In de studio van het satirische tv-programma dat vertaald ‘gebakken aardappel’ heet, voelen Cyprioten zich gepakt. Foto Eleni Papadopoulou

De studio van Koumides Productions op een bedrijventerrein buiten Nicosia is Cyprus in een notendop. Voor de opnames van het satirische programma Patates Antinaxtes staat onder meer het decor klaar van een kapperszaak, een tv-kamer in een bejaardenhuis en een slaapkamer voor de seksscènes.

Veel sketches spelen zich af in het kantoor van de president. Prominent op tafel staat een foto van Nicos Anas-tasiades met Angela Merkel, de lachende hoofden dicht bij elkaar. Daarnaast zes zware glazen asbakken om mee te gooien en drie telefoons.

Papates Antinaxtes – wat ‘gebakken aardappel’ betekent, maar ook ‘flater’ – wordt twee keer per week uitgezonden op de publieke zender en is een van de best bekeken programma’s van het eiland.

Platte seksgrappen zitten er altijd in. Maar in de uitzending van donderdagavond nog een paar extra, want Cyprioten voelen zich aan alle kanten gepakt.

„We proberen altijd zo dicht mogelijk op de actualiteit te zitten”, vertelt Marinos Hadjivaliou, die meestal de onlangs afgetreden communistische ex-president speelt. De dialogen worden op het allerlaatste moment geschreven. Actueel zijn is nu extra lastig, want het nieuws ontwikkelt zich in hoog tempo. Het speelt zich bovendien af op een technisch financieel niveau dat de meeste mensen te boven gaat.

Terwijl de acteurs met strakke gezichten in de grime zitten, beraadt het parlement zich op de ontmanteling van de Laiki Bank, de grootste rotte appel in de mand. Iedereen checkt om de zoveel minuten het nieuws op zijn smartphone. Niet ver van de studio waar de opnames lopen, vormen zich voor filialen van de Laiki bank lange rijen. Halverwege de dag kondigt Laiki aan het maximum op te nemen bedrag naar 260 euro te verlagen.

Dimitra Archontdou, een accountant in de havenstad Limassol, heeft weinig spaargeld om te redden, zegt ze. Bovendien gaat ze ervan uit dat voor spaargelden een garantie geldt. Maar ze vreest de komende weken niet door te komen zonder contanten. „Wat als straks supermarkten ook geen Visa-card meer accepteren?” Ze heeft net haar tank nog even volgegooid. Dat mocht ze pinnen. „De eigenaar is een vriend.”

Archontdou staat in een rij van ongeveer veertig mensen. „We weten niet wat er gaat gebeuren. Of deze bank morgen nog werkt. Feit is dat we in een ontzettend slechte situatie zitten. Hopelijk komt er iets uit Rusland. Dat zou het beste zijn. Je ziet wat Europa Griekenland heeft aangedaan.”

Voor het parlement demonstreren honderden bankmedewerkers die zich in hun levensonderhoud bedreigd voelen. Aan het einde van de middag proberen ze het gebouw te bestormen. Ze worden door de politie tegengehouden. Het hele land kijkt live mee in de doorlopende nieuwsuitzending.

Michalina Benaki, een kleine vrouw met haar handen diep in de zakken van haar witte jas en haar blik naar de grond, is medewerker klantenservice voor internationaal zakelijk verkeer bij Liaki. „Het is niet gemakkelijk op een dag plotseling je baan te verliezen”, zegt Benaki stuurs. „Ik ben gefrustreerd.”

Of ze haar baan daadwerkelijk kwijt is, is nog helemaal de vraag. Verklaringen van bankdirecteuren en politici spreken elkaar voortdurend tegen. Eerder op de dag zijn de 2.500 werknemers nog verzekerd dat juist wordt geprobeerd hun banen te redden. Benaki heeft zelf ook een rekening bij Laiki, „maar daar gaat het nu niet om. Het hebben van werk is voor ons allemaal veel belangrijker.”

Producer Nicolas Koumides van Patates Antinaxtes maakt zich ook druk om zijn werknemers en zichzelf. Iedereen leefde de afgelopen jaren zorgeloos, zonder toekomstvisie en zonder na te denken, zegt hij.

Banken waren scheutig met kredieten, doordat ze op enorme hoeveelheden geld zaten. Iedereen nam hypotheken en extra creditcards, alsof het niets was. Koumides knipt met zijn vingers. „Je liep een bank binnen en twee minuten later had je weer een krediet.”

Nu voelt het alsof het tapijt onder de feestvierders wordt weggetrokken. „Met de Russen is straks de helft van onze economie weg.” Dat zal ook effect hebben op het budget van de publieke zender, waarop Patates wordt uitgezonden. „Dan gaan wij er ook aan.”