Roddel en achterklap in Lingewaard

In de gemeente Lingewaard ruziet iedereen met iedereen. „Degene die dit weet op te lossen, maken we meteen minister-president.”

Er is veel mis in bestuurlijk Lingewaard. Raadsleden die meer over personen spreken dan over zaken, beschuldigend, rancuneus. Voorstellen die worden weggestemd, niet omdat partijen het inhoudelijk oneens zijn, maar omdat ze elkaar niet mogen. Oud zeer dat telkens opspeelt. Roddel en achterklap.

„Toen ik voor de eerste keer een gemeenteraadsvergadering bijwoonde, dacht ik: wat gebeurt hier?”, zegt Jaap Pop, oud-burgemeester van Haarlem en auteur van het deze week verschenen rapport Verstoorde verhoudingen. Dat beschrijft de bestuurlijke situatie in Lingewaard, een fusiegemeente tussen Nijmegen en Arnhem met ongeveer 46.000 inwoners.

Lingewaard is hard op weg een probleemgemeente te worden. „Bij gebrek aan problemen houden wij ons met elkaar bezig, zodat we nu wel een groot probleem hebben”, schrijft Pop in zijn rapport, citerend uit een van de 28 gesprekken die hij de afgelopen maanden met (oud-)bestuurders, raadsleden en ambtenaren voerde. Pop: „Dit is vrij uitzonderlijk.”

De gemeentesecretaris zit geschorst thuis, in oktober stapte burgemeester Harry de Vries op wegens (nieuwe) twijfels over zijn declaraties. In juni moesten twee wethouders van de lokale partijen B06-L2000 en Lingewaard.NU vertrekken wegens onenigheid over de aanleg van een trolleybuslijn tussen Arnhem en Huissen. B06-L2000 zag het als ‘een coup van D66’.

De sfeer in dat college was al niet denderend. De (gevallen) wethouder van B06-L2000, Frans Schut, had in 2006 gesolliciteerd als burgemeester van Lingewaard, een functie die De Vries kreeg. Het was B06-L2000 dat de bonnetjesaffaire in 2009 aanzwengelde. „Het één hangt met het ander samen”, stelt waarnemend burgemeester Steven de Vreeze vast.

In november durfde de gemeenteraad na bedreigingen geen besluit te nemen over de omstreden aanleg van een trolleyverbinding naar Huissen – een dieptepunt in het functioneren van de raad, volgens Pop. Inmiddels is duidelijk dat de trolley er niet komt, een meerderheid van de raad stemde gisteravond tegen.

In 2001 gingen Huissen, Bemmel en Gendt op in Lingewaard. Plaatsen met verschillend verleden en verschillende karakters, schrijft Pop. Velen wijzen dat aan als oorzaak van de problemen. „Als Bemmel iets krijgt, vragen ze zich in Huissen af waarom, en omgekeerd ook”, zegt fractievoorzitter Hans Wenneker van B06-L2000, met zeven zetels de grootste partij in Lingewaard.

Pop adviseert: zet een punt achter de bonnetjesaffaire, tref een ‘minnelijke regeling’ met de gemeentesecretaris, zet bij de komende verkiezingen geen kandidaten op de lijst die (nu) oud-wethouder of oud-raadslid zijn, schakel een coach in voor de gemeenteraad. Pop heeft hoop voor Lingewaard. „Ik bespeur de wil om eruit te komen.”

Woordvoerder Jan Zweers van het Comité Trolley Nee beziet het vanaf de zijlijn. Hij zegt: „Wie dit weet op te lossen, maken we meteen minister-president.”

Waarnemend burgemeester De Vreeze: „Alleen als de raad over zijn eigen schaduw heen wil stappen, is er perspectief. De meeste raadsleden begrijpen dat ze een draai moeten maken, maar een aantal schiet toch in een reflex. Nog bij de presentatie van het rapport is Pop aangevallen op een datum of een zinnetje dat niet klopt. Dan denk ik, kom op nou.”