Rijksmuseum: run op banen als gids of beveiliger

Het Rijksmuseum kan het zich veroorloven heel veeleisend te zijn. Wie er straks wil rondleiden of jassen ophangen, moet eerst auditie doen.

Het Rijksmuseum heeft het voor het uitkiezen. Op een vacature voor rondleider kwamen 1550 brieven. Voor het ophangen van jassen in de garderobe nog 50 meer. Voor het nog te verrijzen medialab: 650 brieven.

„Ja, we hebben de luxe selectief te kunnen zijn”, laat het museum weten. „We streven naar de hoogste kwaliteit voor alles in ons museum, dus ook voor het personeel.”

En dat blijkt. Momenteel heeft het museum een jaarcontract te vergeven voor een ‘catalogiseerder’, voor het ‘registratieproject prentenkabinet online’. Die dient gespecialiseerd te zijn in oranjeportretten óf Nederlandse en Vlaamse prentkunst. Behalve een afgeronde academische opleiding geschiedenis of kunstgeschiedenis en een uitstekende beheersing van het Nederlands, stelt het museum als eis: „beheersing van de moderne talen en Latijn”. Dé moderne talen. Alles wat er nu wordt gesproken. „Nee, dat is geen tikfout”, aldus een personeelsfunctionaris.

Het museum kan zich deze eisen veroorloven: brieven komen toch wel. Het is moeilijk na te gaan of dit aan de aantrekkingskracht van het instituut ligt of aan de economische malaise, al heeft het museum wel een idee: „Aan ons natuurlijk”, lacht Annemies Broekgaarden, hoofd van de afdeling publiek & educatie.

Voor de zomer had het museum ongeveer 450 man in dienst. Na de opening op 13 april zullen 70 beveiligers nieuw zijn, net als 31 ‘publieksmedewerkers’: voor kaartverkoop en garderobe. Het museum heeft ook een pool gevormd van oproepkrachten. Daarin zitten 70 rondleiders en 30 docenten, waaronder veejays en fotografen. Met kinderen spelen ze de figuren op schilderijen na, in een zeventiende-eeuws theatertje.

Het museum heeft de wervingsprocedure voor de rondleiders net achter de rug. Van de 1550 sollicitanten werden 140 uitgenodigd voor een auditie. Ze kregen van te voren te horen langs welke kunstwerken ze tien minuten lang een groep mochten rondleiden. Twee psychologen waren erbij. Acteurs werden ingezet om bezoekers te spelen. Broekgaarden: „Die speelden vervelende puber, of chagrijnige oudere. Dan konden wij zien hoe sollicitanten daarop reageerden.” Inhoudelijke kennis, zegt Broekgaarden, is maar een deel van het verhaal. De audities vonden plaats in vier ruimtes „ingericht als minimusea. Alle sollicitanten op één dag: als een militaire operatie.”

68 van 140 kandidaten zijn aangenomen. Ze moeten drie dagen in de week oproepbaar zijn, soms ook ’s avonds. Rondleiders hebben allen een HBO-opleiding afgerond, bijna de helft een academische studie. Broekgaarden: „Nu krijgen ze een extra opleiding over onze collectie.”

Ook voor kaartverkopers en vestiairemedewerkers werd een sollicitatiedag georganiseerd. Het rollenspel speelde zich af in een kamer omgebouwd tot museumwinkel. Een acteur jatte spullen en vertoonde asociaal gedrag. Hoe reageerden ze?

En suppoosten? Die heeft het museum niet, wel ‘surveillancemedewerkers’. Hun taak: wantrouwig zijn zonder de bezoeker angst aan te jagen. Dat is niet eenvoudig. Een van de eisen in een huidige vacature voor ‘senior’ functie beveiliger luidt: „goede sociale vaardigheden”.

En het salaris? Maximaal 2252 euro bruto. Kun je daar zo’n argwanende allemansvriend echt voor krijgen? De personeelsfunctionaris: „Het zijn ongewone tijden.”