‘Noorse natuur klinkt door in mijn sound’

Hij mengt zijn jazz graag met klassiek en Noorse folk, vertelt de Noorse trompettist Mathias Eick. Het Europees jazztalent treedt op in Nederland.

Eigenlijk zou de Noorse muzikant Mathias Eick een prima eenmansband vormen. Hij is trompettist, speelt daarnaast contrabas, gitaar, vibrafoon en drums, en voor iedere compositie speelt hij alle instrumenten zelf in. Toch, zegt de multi-instrumentalist uit Oslo, die even in Amsterdam is voor een televisieopname, zou hij niet graag zonder band zijn. „Alles kan gebeuren. Onvoorspelbaar wat naar boven komt in een dampende groepsimprovisatie. Wat op cd gearrangeerd kan overkomen, breekt live compleet open, met avontuurlijke ritmische structuren.”

Ruimte voor de luisteraar – het is typerend voor Scandinavische jazz. Er wordt veel aan de fantasie overgelaten, en te veel ingevuld. Ook de muziek van het Mathias Eick 5tet, dit weekend hier voor twee concerten, ademt vrij. Dat heeft niet alleen te maken met de opbouw van zijn breed meanderende composities, maar vooral ook met zijn licht melancholische trompetsound: lange, met veel lucht geblazen zijdenoten, zwevend in kleine tekstballonnen.

Eick is voor deze sound natuurlijk sterk beïnvloed door Chet Baker, Kenny Wheeler en Nils Petter Molvaer, trompettisten met eenzelfde signatuur. Maar het is echt een keuze, zegt hij. „Het blazen met veel lucht tussen noten voelt voor mij veel persoonlijker aan dan de traditionele, heldere trompetsound. Je komt gewoon dichterbij. Tevens meng ik mijn jazz graag met klassieke muziek en Noorse folkklanken, en ben ik, hoewel dát natuurlijk een stevig clichébeeld is, zeer geïnspireerd door de eindeloosheid van het Noorse natuur.”

Opvallend in het kwintet zijn naast bas, piano en trompet, de twee drummers. Die bouwen, meestal vanuit een popgeoriënteerde groove, hun ritmes op. De een speelt het basisritme, is daarmee dus de ‘timekeeper’; de ander kun je beschouwen als het „wilde beest in het bos”, aldus Eick. „Die ontregelt en kan helemaal losgaan met wat hij wil.”

Eick, die opgroeide in een muzikaal gezin met een vader als (swing)jazzmuzikant, voelt zich bijzonder aangetrokken door ritmische lagen. „Juist het optrekken van massieve ritmepatronen biedt diepte en dynamiek, waarin ik mijn trompet kan laten zweven om de melodie. Melodieën zijn soms best ingewikkeld. Het is een eeuwig probleem voor een componist om na te gaan of een melodie al bestaat.” Eicks trompetsound heeft zich vooral kunnen ontwikkelen in veel verschillende Noorse bands, van rock, jazz tot klassiek. Zeer actief is hij nog – als bassist – in de eclectische Noorse groep Jaga Jazzist, die begin april optreedt met het Rotterdam Sinfonia.

Op het podium groeit muziek snel. Het komende live-album, opvolger van het machtige Skala, is daar een weerslag van. „Maar ik kan niet wachten weer te componeren voor een nieuw album. Ik word dagelijks wakker met een stroom ideeën.”

Mathias Eick 5tet: 22/3 Paradox, Tilburg. 23/4 N. Sea Jazz Club, A’dam.