Nieuw mandaat voor de Bank of England is riskant

De Bank of England (de Britse centrale bank) drukt extra geld bij en aanvaardt dat de inflatie boven het streefcijfer uitkomt. Tot nu toe werd dit als uitzonderlijk beschouwd, maar op grond van het nieuwe mandaat van de bank zal dit voortaan een vrij normale gang van zaken zijn. Engeland beweegt zich in de richting van een centralebank-beleid waarin ‘alles is toegestaan’.

Op dit moment heeft het Monetary Policy Committee (monetaire beleidscommissie) van de Bank of England een vrij stevig mandaat: de inflatie moet „te allen tijde” zo dicht mogelijk bij de 2 procent worden gehouden. Uitzonderingen zijn slechts „in speciale gevallen” toegestaan, als zich „tijdelijke problemen” voordoen. Dat lijkt niet bepaald een goede omschrijving van de afgelopen vijf jaar, waarin het inflatiepeil 48 maanden op of boven de 2,5 procent heeft gestaan.

Mervyn King, de aftredende gouverneur van de Bank of England, heeft zich er door deze inflatiedoelstelling niet van laten weerhouden een negatieve reële rente te tolereren en op grote schaal geld bij te drukken. Maar hij voelde zich wel verplicht om regelmatig uit te leggen dat dit beleid écht uitzonderlijk is en goed past bij deze tijd van ‘tijdelijke problemen’ die vrij hardnekkig zijn. De inflatiedoelstelling van 2 procent wordt gehandhaafd – voor de middellange termijn.

Bij de presentatie van de Britse begroting zei minister van Financiën George Osborne deze week echter dat zulke uitgebreide rechtvaardigingen voor een tijdelijk hogere inflatie niet langer nodig zijn. Hij zal de gouverneur van de centrale bank een nieuw mandaat sturen, met een soepeler reeks doelstellingen. Van de Bank of England wordt voortaan verwacht dat zij vooruit kijkt, „uitruilmogelijkheden” zal overwegen en over het algemeen oog zal hebben voor het wel en wee van de hele economie. Een inflatiepeil van 2 procent moet eerder een verder weg gelegen doel dan een beperkende factor zijn.

Osborne had veel radicalere maatregelen kunnen nemen. Hij had de inflatiedoelstelling kunnen optrekken of helemaal kunnen afschaffen. De opvolger van King, Mark Carney, pleit voor streefcijfers voor het bruto binnenlands product op de langere termijn – een eufemisme voor een hogere inflatie. Osborne is ervoor teruggeschrokken dit te onderschrijven. Zijn betrekkelijke conservatisme kan de verklaring zijn voor het feit dat de markt zo lauw heeft gereageerd. Het pond en de rente op Britse staatsobligaties zijn stabiel gebleven.

Maar nu de uitzondering de nieuwe norm is geworden, wordt het ooit ondenkbare het louter exceptionele. Grote hoeveelheden geld die door de centrale bank naar de banken worden gesluisd, een veel zwakker pond, jaren met een inflatie van boven de 5 procent – dit alles kan nu in het nieuwe mandaat worden geperst.

Osborne heeft Carney uitgenodigd voor een avontuur dat de inflatie flink kan laten stijgen.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.