Niet zo kleinzielig met politie-uniform

Een politie-uniform op tv zorgt voor commotie door een klunzige, fictieve agent. Maar de politie moet dit kunnen hebben, meent Daniël Haije.

Tygo Gernandt speelt in de tv-serie Dokter Tinus (SBS6) een klunzige agent. Op last van de Nationale Politie draagt Gernandt in het vervolg geen officieel politie-uniform. De reden: de politie herkent zich niet in het beeld dat van de politie wordt neergezet. Voor het tweede seizoen van de serie mag regisseur Pollo de Pimentel van de Nationale Politie geen gebruik maken van het politielogo op uniformen en auto’s.

De auteurs- en merkenrechten op de logo’s en striping van de politie liggen bij de staat. De afdeling Materieel en Logistiek van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) handhaaft deze rechten namens de staat.

Voor het gebruik van het politielogo en/of de politie-striping in een (film)productie dient volgens informatie op de website van de politie toestemming te worden gevraagd bij het IFV.

Een verzoek om toestemming gaat via een e-mail aan het IFV waarin het gewenste gebruik van het politielogo wordt toegelicht, zo mogelijk onder bijvoeging van de verhaallijn, het script en andere informatie over de productie.

Het IFV vraagt vervolgens aan de politie advies over het wel of niet instemmen met het verzoek. De politie let daarbij op drie aspecten. Worden haar taak en bevoegdheden waarheidsgetrouw in beeld gebracht? Draagt de productie bij aan het imago van de politie? Bestaat er risico voor de veiligheid van de burger?

Kennelijk is de politie van mening dat Gernandts vertolking van een politieagent niet bijdraagt aan het imago van de politie.

Ik vind het opmerkelijk dat de staat het auteurs- en merkenrecht op deze manier inzet om de reputatie van de politie te beschermen. Het gebruiken van deze rechten om de herkenbaarheid van de politie te waarborgen kan ik billijken. Maar in de kwestie Dokter Tinus wordt een tv-producent verhinderd om een waarheidsgetrouw politie-uniform te gebruiken, enkel omdat de politie zich beschimpt voelt.

Die beperking van de uitingsvrijheid van de producent lijkt mij bij uitstek niet noodzakelijk in een democratische samenleving. Nederland is ten slotte geen politiestaat.

De politie moet zich naar mijn mening serieus afvragen wat haar imago meer schaadt: een fictief personage in een tv-serie of deze – tamelijk kleinburgerlijke – rechtshandhaving.

De politie moet tegen een stootje kunnen.

Daniël Haije is advocaat commerciële communicatie en reputatiemanagement in Amsterdam.