Moord, football en wraak

Michael Koryta: De profeet. Vertaald door Paul Witte. Cargo, 396 blz. € 19,90 ****

In een machothriller over een privédetective annex borgtochtbemiddelaar en een coach van een American-footballteam verwacht je geen gelaagde karakters en diepe emoties. In De profeet van rijzende ster Michael Koryta serveert hij actie, spanning, veel sport én talloze emoties: liefde, rouw, angst, berouw, agressie en broedertwist. Allemaal zonder op zijn gezicht te gaan.

De echte hoofdrolspeler in De profeet is een 17-jarige dode. Zusje Marie woont in hoofd en hart van de broers Adam en Kent, wier ouders kapot gingen aan haar dood, ruim twintig jaar geleden. Adam zou haar na de footballwedstijd zoals iedere week naar huis brengen maar had een afspraakje met het leukste meisje van het stadje Chambers in de staat Ohio.

Die ene keer liet hij Marie dus in haar eentje lopen – het was ook maar tien minuten – en wel recht in de armen van een verkrachter en moordenaar. De broers reageren verschillend op deze dood.

Kents geloof verdiept zich en hij zet football in om discipline, saamhorigheid en opofferingsgezindheid te kweken bij zichzelf en zijn spelers. Sport als metafoor voor leven, geen doel maar een middel. Hij zoekt in gevangenissen moordenaars op om met hen te bidden, ook als ze hem recht in zijn gezicht uitlachen, zoals Marie’s moordenaar.

Adam gaat aan de drank, verdient zijn geld met het opsporen van criminelen en houdt Marie’s kamer in het ouderlijk huis, waar hij als enige nog woont, intact. Hij praat urenlang tegen haar, zodat ze er bijna nog is, en al zijn woorden komen neer op ‘het spijt me’. Adam haat Kent, om zijn stille verwijten, om zijn gebeden met moordenaars, zijn vergeving.

Als Kent en vooral Adam aan het begin van De profeet wederom onbedoeld de moord op een meisje van zeventien faciliteren, draait Adam door. Zijn schuldgevoel wordt ondraaglijk en hij besluit voor het tweede dode meisje te doen wat hij voor zijn zusje, wier moordenaar inmiddels in de gevangenis stierf, niet meer kan doen. Op zoek naar absolutie en wraak voor vroeger en nu doet hij de moeder een simpele belofte: ‘Ik vind hem. En dan vermoord ik hem’.

De constructie dat een vrij complexe hoofdpersoon in een thriller het hele boek lang bewust probeert een moord te plegen en de sympathieke held blijft, is interessant. De moordenaar, die zich ‘de profeet’ noemt en de heilige missie heeft om het rotsvaste geloof van mensen als Kent te testen en te breken, is dat ook.

De interactie tussen de broers en hun geliefden, de intelligente plot, de goed gedoseerde spanning en het gebruik van football – ook boeiend voor sporthaters – maken De profeet tot een zeldzaamheid: een uitstekende testosteron-thriller die ook ontroert.