Een korte cursus romankitsch

Er zijn veel boeken over de oorlog – en een subgenre is dat van de Holocaustkitsch, groot gemaakt door Tatiana de Rosnay met haar bestseller Haar naam was Sarah. In deze roman achterhaalt een journaliste de tragische geschiedenis van een Joods meisje dat haar broer verstopt in een kast om hem vervolgens niet meer te kunnen redden. Sarah McCoy treedt met De bakkersdochter (Vertaling Mireille Vroege, Bart Gravendaal en Erik Bindervoet, De Boekerij, € 18,95 – het staat al maanden in de Bestseller 60) in De Rosnay’s voetsporen: ook hierin achterhaalt een journalist een treurige familiegeschiedenis tijdens WO II, ook hierin zit een jongetje in de kast (alleen krijgt hij wel eten) en ook hier worden net als bij De Rosnay diverse levens verweven en beide boeken grossieren in kitschzinnen. Wat is het recept voor romankitsch? Enkele voorbeelden aan de hand van De bakkersdochter:

1Wanneer een briefgeheim zich bij kaarslicht ontvouwt (en met zo’n scène ben je al een eind onderweg) schrijf dan: ‘De vlam rekte zich uit en sidderde’.

2Wanneer je een gezonde hoofdpersoon iets bijzonders wil laten ervaren, schrijf dan vooral: ‘haar hart bonkte in haar oren’.

3Wanneer je een geliefde neerzet, laat de huid dan ‘zo zacht als een nectarine’ zijn.

4Een ivoorkleurige zijden jurk moet natuurlijk precies ‘om het lichaam sluiten’.

5Laat bij het opengaan van een deur de vioolmuziek de ‘wind doorklieven’; bij een strijkkwartet moeten de strijkstokken ‘volmaakt gelijk heen en weer bewegen’ - jongenssopranen ‘galmen’ altijd in de hal.

6Licht is minder eenduidig, dat kan zo beschreven worden: ‘het licht van de lampen strooiden [sic] kristallen kraaltjes miniatuurregenboogjes op zijn uniform’.

7Een klassieker: gebruik weersaanduidingen om een verandering in de situatie aan te geven. Dus een ijspegel breekt af terwijl je in het donker niet kan zien wie er zich achter een boom heeft verstopt. Dat bouwt spanning op. Wanneer de adem in de keel stokt (heel goed!) weerspiegel dat dan aan de natuur: ‘Het sneeuwde. De stramme bomen kraakten in de wind’.

8Wanneer er een kind gered wordt (een Joods jongetje of meisje), zet hem dan neer als een sprookjesfiguur: ‘zijn polsen waren zo dik als kleine amandelkoekjes, zijn vingers zo dun als vanillestokjes’.

9Wanneer de ontroering te veel wordt, dan wordt er ‘geknipperd met bedauwde ogen’.

10 Eindig de roman voor de zekerheid met een brief waarin alles nog eens wordt uitgelegd en waarin de redder bedankt wordt.

Veel succes!

Binnenkort: hoe schrijf ik een kitschrecensie