Rusland: inval bij anti-stalinisten

Moskou. - De Russische politie en de belastinginspectie hebben gisteren een inval gedaan bij Memorial, een non-gouvernementele organisatie die mensenrechtenschendingen in heden en verleden onderzoekt. De politie liet zich vergezellen door een cameraploeg van televisiezender NTV, die al langer campagne voert tegen niet-patriottische organisaties. „Krijgen jullie financiering uit het buitenland?”, vroeg de interviewer.

Het Openbaar Ministerie zegt de inspecties te laten uitvoeren om te controleren of de organisaties geld uit het buitenland krijgen en politieke activiteiten ontplooien. Dit soort onaangekondigde inspecties wordt als intimiderend ervaren. „De medewerkers raken van slag en worden bang gemaakt. Ze hebben zenuwinzinkingen”, zei een vertegenwoordiger van de Russische mensenrechtenraad tegen nieuwswebsite Gazeta.ru. „Leidinggevenden klagen dat ze tot tranen worden gebracht, dat de ondervragingen steeds uren duren, dat het lijkt op verhoren.”

Memorial, dat volgens de eigen site wordt gefinancierd door bijvoorbeeld de George Soros Foundation, heeft een groot historisch archief en werkt samen met onder meer het Centrum voor Holocaust en Genocide-studies van de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast belicht Memorial actuele mensenrechtenschendingen, zoals in het Tsjetsjenië van president Ramzan Kadyrov waar talloze mensen zijn verdwenen.

Dat kritische geschiedschrijving, niet gewenst is, blijkt ook uit de opening vorige week in Moskou van de Russische Militair-Historische Sociëteit. „We moeten onthouden dat er belangrijker zaken zijn dan iemands politieke overtuiging: patriottisme en de heilige plicht het vaderland te verdedigen”, verklaarde president Poetin toen in het Museum voor de ‘Grote Vaderlandse Oorlog’ (WO II). De Sociëteit draagt daarmee duidelijk een andere kijk op de geschiedenis en maatschappij uit dan Memorial, dat juist wandaden onder Stalin probeert bloot te leggen. Dagblad Kommersant meldde gisteren dat de presidentiële afgevaardigden in de regio’s opdracht hebben gekregen voor 1 april ook een afdeling te openen voor de ‘patriottische opvoeding’, moreel-spirituele kwesties en banden met niet-commerciële organisaties.