Verrassend tedere passiemuziek

klassiek

Septem verba a Christo

René Jacobs, Akademie für Alte Musik Berlin ****

Natuurlijk zijn er weer nieuwe uitvoeringen van Bachs Johannes en Matthäus Passion uitgekomen. De cd-markt mag relatief verzadigd zijn, voor passiemuziek is altijd publiek. Maar wie verrast wil worden komt dit jaar niet uit bij Bach, maar bij Pergolesi. Of, vermoedelijk bij Pergolesi.

Maar wat maakt het uit wie de sterke muziek bij de Septem verba a Christo in Cruce moriente prolata zo rond 1735 heeft gecomponeerd? Zoals dirigent René Jacobs zegt: het is sublieme muziek, vol originaliteit en verrassing. Dirigent Hermann Scherchen vond dat tachtig jaar eerder overigens ook al, maar op zijn uitvoeringen volgde toch weer hernieuwde vergetelheid. Pas toen het werk in nog twee manuscripten opdook en een vlijtige student aan het transcriberen sloeg, besloot Breitkopf tot een uitgave.

Jacobs leidde afgelopen zomer in Beaune de concertpremière van het werk in de nieuwe editie; de cd-opname volgde een paar dagen erna.

Septem verba is een uit zeven cantates opgebouwd dramatisch oratorium op basis van Christus’ zeven laatste woorden aan het kruis, bedoeld voor Goede Vrijdag. Opmerkelijk is al het ‘eerste woord’, waarin Christus zelf zijn leerlingen bij de les noodt. De gelovige Ziel antwoordt: ik vergeef mijn vijanden om uw liefde. Die herderachtige Christus blijft een uur lang present, steeds gevolgd door een aria door de via verschillende stemmen zingende Ziel, die op de woorden van Christus reageert. (Hij: „Geef de Stervende te drinken!” Ziel: „Maar het is geen nectar, wijn of water waarnaar u dorst uitgaat.” Enzovoorts.)

Voor de vertolking van de vaak opera-achtige maar pure muziek heeft Jacobs zich omringd door de uitmuntend en extreem bewogen spelende Akademie für Alte Musik Berlin. Ook bas-bariton Konstantin Wolff (Christus) zingt veelkleurig en warm: soms ontroerend teder zonder zalvend te worden – alleen in het allerlaagste register (Huc oculos) mis je soms diepte. Smaakvolle soloaandelen zijn er ook van sopraan Sophie Karthäuser, tenor Julien Behr en counter Christophe Dumaux.