'Misdaad levert huurwoning op'

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

De aanleiding

Vandaag overhandigt de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan aan vijf ex-veelplegers de sleutel van hun nieuwe woning. Het vijftal neemt deel aan ‘Pak je Kans’, een initiatief van stadsdeel Nieuw-West. Het initiatief volgt op het Top 600-project waarin de gemeente Amsterdam 600 criminelen op de huid zit om hen te weerhouden van meer criminaliteit.

‘Misdaad levert huurwoning op’ kopte De Telegraaf dinsdag op zijn site. De krant sprak met woningzoekenden die boos zijn omdat ‘draaideurcriminelen’ een woning krijgen aangeboden. „En nette burgers maar wachten”, zegt een woningzoeker anoniem. Een ander, anoniem: „Misdaad loont. Kijk maar hoe het geboefte op zijn wenken wordt bediend.”

‘Misdaad woont: graties huis voor Top 600’, kopte weblog GeenStijl dezelfde dag. ‘Wat blijkt? Marokkaanse dieven, dealers, overlastgevers, en allround onverbeterlijk tuig krijgen vanaf deze week na hun vrijlating een huis.’

Krijgen deze jongeren inderdaad van de gemeente een (gratis) huurwoning toegewezen?

Waar is het op gebaseerd?

De Telegraaf en GeenStijl baseren zich op Het Parool van dinsdag. Daarin staat dat ex-veelplegers van 17 tot 27 jaar oud uit de Top 600 na het uitzitten van hun straf kunnen deelnemen aan het nieuwe project ‘Pak je kans’ van Nieuw-West, een stadsdeel waar relatief veel criminele jongeren wonen.

De krant citeert uit een notitie van het stadsdeel: deelnemers hebben vaak psychische problemen, een licht verstandelijke beperking en zijn vaak verslaafd aan alcohol of drugs. Ze leiden veelal een zwervend bestaan. Na detentie keren ze vaak terug in de wereld van de straat. ‘Het doorbreken van deze vicieuze cirkel is de grote opgave waar deze jongeren voor staan.’

Voor dit project zijn volgens Het Parool vijf woningen beschikbaar gesteld, goed voor zeker twaalf plekken. Ze delen de woning met één of twee andere jongens en ze kunnen er maximaal een jaar wonen. ‘Er zijn inmiddels zo’n dertig gegadigden voor dit project.’

En, klopt het?

We vroegen bij stadsdeel Nieuw-West het contract op dat de jongeren moeten ondertekenen om in aanmerking te komen voor een huis. De relevante passages zullen we hier citeren.

Volgens het contract, dat vier A4’tjes telt, wordt de ‘Kansnemer’ voorgedragen om een voormalige dienstwoning van stadsdeel Nieuw-West te betrekken via Ad Hoc Beheer, een organisatie voor tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiepanden.

De ‘Kansnemer’ tekent een ‘Overeenkomst tijdelijk gebruik woonruimte’ in Nieuw-West met een maximale verblijfsduur van 9 maanden, ‘tenzij in de overeenkomst anders is bepaald’. De jongere mag als bewoner niemand tot last zijn, onthoudt zich van het gebruik van alcohol, soft- of harddrugs en mijdt personen die dat wel gebruiken. De jongere onthoudt zich van alle vormen van criminaliteit en/of overlast. ‘Bij een misstap zal de woning verlaten moeten worden.’

Ook is de ‘Kansnemer’ te allen tijden bereid om in gesprekken door Top 600-partners gecoacht te worden. Hij zal ‘ter controle op zijn gedrag’ moeten meewerken aan het verschaffen van toegang tot de woonruimte en de gemeenschappelijke ruimtes.

Leeft de jongere de overeenkomst niet na, dan kan hij een gele of rode kaart ontvangen. Een delict plegen is direct rood, bij overlast krijgt hij geel. Bij rood of tweemaal geel wordt de overeenkomsten ontbonden en moet hij de tijdelijke woning verlaten.

Dan de kosten. Volgens het contract betalen de jongeren geen huur maar wel ‘een maandelijkse vergoeding’ voor onder meer ‘bedrijfsonkosten’ aan Ad Hoc Beheer. Dat is een ongespecificeerd bedrag voor onder meer de kosten van toezicht en beheer. Ook betaalt hij de kosten voor verwarming, gas, water en licht en ‘overige kosten’.

„We onttrekken geen woning uit de woningvoorraad”, zegt stadsdeelwoordvoerder Manon Koffijberg in een toelichting. De betreffende woningen zijn eigendom van het stadsdeel en staan leeg omdat ze op de nominatie staan voor sloop of verkoop. „Omdat afstoten van het vastgoed in de huidige markt moeilijk is, maakten we van de nood een deugd.”

De ontvangst van een sleutel is „de eerste mijlpaal” van een lang traject, zegt Koffijberg. „De jongeren moeten eerst werk hebben gevonden en gehouden, bijvoorbeeld bij een bakker of in de industrie. Ze moeten op afspraken verschijnen, hun schulden aflossen en voldoen aan alle voorwaarden van het project. Pas dan komen ze in aanmerking voor een tijdelijke woning. Na een jaar moeten ze op eigen benen staan.” Voor het project zijn dertig jongeren geselecteerd, vijf voldoen er tot nu toe aan de voorwaarden.

‘Misdaad levert huurwoning op’ kopte De Telegraaf na het bericht dat ex-veelplegers in Amsterdam voor een huurwoning in aanmerking komen. Inderdaad krijgen enkele jongeren een huis toegewezen, maar dat is tijdelijk en er zijn veel voorwaarden aan verbonden. Het argument dat „normale mensen maar wachten” snijdt geen hout omdat de toegewezen huizen geen reguliere huurwoningen zijn. De huizen zijn niet ‘gratis’, maar er wordt ook geen huur geheven. Next.checkt beoordeelt de stelling als half waar.

Ook een bewering voorbij zien komen die je wilt laten checken? Stuur een mail naar nextcheckt@nrc.nl of tip de redactie op Twitter met de hashtag #nextcheckt.