Kijken: nieuwe ‘babyfoto’ van het heelal

Het heelal is ouder dan de kosmologen tot dusver dachten: niet 13,7 miljard, maar 13,8 miljard jaar oud. Dat leidden kosmologen af uit de kaart die de Europese Plancksatelliet maakte van de kosmische achtergrondstraling – de gedetailleerdste kaart tot dusver. Bekijk ‘m hier in het groot.

Foto ESA

Foto ESAFoto ESA

Het heelal blijkt iets ouder dan de kosmologen tot dusver dachten. Op kosmische schaal is het verschil niet enorm: 100 miljoen jaar. Niettemin, het heelal is niet 13,7 miljard, maar 13,8 miljard jaar oud.

Dat leidden kosmologen af uit de kaart die de Europese Plancksatelliet maakte van de kosmische achtergrondstraling – de meest gedetailleerde kaart tot dusver. De satelliet mat ‘de gloed van de oerknal’: het eerste licht dat vrij door de kosmos kon reizen. Oftewel: de kosmologen hebben een zeer scherpe foto met het universum vlak na het ontstaan hiervan.

Onze wetenschapsredactie legt vandaag in NRC Handelsblad uit hoe deze gloed ontstond:

“Het ontstond 380.000 jaar na de oerknal, toen de kosmos niet langer gevuld was met gloeiend heet en ondoorzichtig plasma, maar met ijl waterstof- en heliumgas dat het licht niet hinderde. De kaart toont niet dat licht zelf, maar de indirecte informatie die eruit voortvloeit: de temperatuurvariaties in het vroege heelal.

De spikkels tonen koudere en warmere gebieden. Informatief, want in de warme gebieden was kort na de oerknal iets meer materie samengepakt. Die gebieden zijn zo de beginnetjes van latere sterrenstelsels met sterren en planeten. Zulke zichtbare materie maakt 4,9 procent van de kosmos uit.”

Vorige week verscheen een redelijk behapbare algemene uitleg over het uitdijen en de leeftijd van het heelal door Minute Physics: