Gasvoorraden ruilen voor spaargeld

Bankencrisis Cyprus //

Cyprus is in de greep van nationalistische bravoure De aartsbisschop van het land stelde gisteren het kerkbezit ter beschikking aan de staat En de regering van het euroland praat nu ook met Rusland over financiële hulp

Woensdagochtend stapt aartsbisschop Chrisostomos de Tweede van Cyprus in vol zwart ornaat het presidentieel paleis uit en spreekt met de autoriteit van een koning via de verzamelde pers tot het volk: „Al het bezit van de kerk staat ter beschikking van de staat.”

De natie moet worden gered. De nationale eer is in het geding en dan laat de kerk van zich horen. De machtige orthodoxe kerk heeft grote stukken landbouwgrond, bezit hotels, panden in de hoofdstad Nicosia die aan café-uitbaters worden verhuurd en aandelen in de Hellenic Bank.

„Zo doe je dat nou, communiceren met Cyprioten”, zegt Pavlos Papadakis (60), eigenaar van een winkel met lederwaren en een apotheek in Nicosia. „Als je het op de juiste patriottische manier brengt, zoals de aartsbisschop doet, begrijpen mensen het wel. ‘Ik geef, jij geeft, we moeten allemaal geven’.”

Het is precies het omgekeerde van hoe de ministers van Financiën van de eurolanden hun boodschap in de nacht van vrijdag of zaterdag brachten, vinden Cyprioten. Hun net verkozen hervormingsgezinde president, die ook regeringsleider is, werd daar behandeld als een klein kind dat tegenstribbelend met de verkeerde opdracht naar huis werd gestuurd.

Dat raakt een gevoelige snaar op het eiland. Bevelen uit Brussel doen denken aan de tijd tot en met 1960 toen Cyprus nog een kolonie was. Nationalisten op het eiland voelen de behoefte een grote borst op te zetten. Dat gebeurde dinsdag in het parlement, zegt radiopresentatrice Marilena Evagelou. „Politici wilden allemaal de nationale held uithangen.”

Het resultaat is wat woensdag op de voorpagina’s van kranten ‘Russisch roulette’ wordt genoemd en waaraan Evagelou refereert als ‘de zelfmoord’. Na het botte ‘nee’ op het akkoord met de eurogroep over de redding van banken, heeft de regering zich in eerste instantie tot Moskou gewend in de hoop daar een lening te krijgen. In ruil daarvoor krijgen de Russen mogelijk een bank in handen. Of vergaande rechten op gasexploratie.

Dat is het scenario dat economen, diplomaten en een groot deel van de Cyprioten nu juist hoopten te voorkomen. In plaats van het geleidelijk losweken van de financiële sector uit de Russische invloedsfeer, wordt de Russische greep nu mogelijk juist vergroot.

Het gevaarlijke spel van de politici doet tandprothesemaker Pavlos Pamborides diep zuchten. Hij vindt zijn landgenoten naïef. „Oke, dus het plan is nu dat we al onze gasvoorraden en ons banksysteem aan de Russen geven om te voorkomen dat we een miezerige 6.75 procent van ons spaargeld moeten betalen om ons eigen land te redden?” Hij had er geen bezwaar tegen gehad 6.75 procent in te leveren.

Dat zeggen meer mensen. Het probleem was niet de eenmalige heffing op spaargeld, herhalen ze keer op keer. Maar wat daarop volgt.

Buitenlanders halen hun geld naar verwachting onmiddellijk weg. Er gaan nu al verhalen over Russische miljonairs die in dure hotels aan de kust zitten te wachten tot de banken weer open gaan. Zodat ze al hun geld in cash op kunnen nemen en met hun privévliegtuig naar Letland of Luxemburg te vliegen.

Daarmee wordt het financiële gat alleen maar groter. En moet opnieuw steun worden gezocht. Het vertrouwen in het crisismanagement binnen de eurozone en de solidariteit van andere EU-landen is op Cyprus gering. Griekenland is het angstbeeld. Bemoeienis van IMF en ECB staat hier synoniem aan een neerwaartse spiraal van afgedwongen bezuinigingen en politieke in plaats van economische motieven. Steeds hogere leningen en diepere recessie.

Na de aanvankelijke trots en opluchting bij een deel van de bevolking dat het akkoord was verworpen, overheerst nu onzekerheid over het vervolg. Banken gaan tot nader order niet open. Dat duurt waarschijnlijk minimaal tot volgende week dinsdag. Internetbankieren is al dagen niet mogelijk. Geldautomaten werken wel. Er staan geen rijen.