‘Birgitte is menselijk, maar niet sentimenteel’

Actrice Sidse Babett Knudsen speelt Birgitte Nyborg in de populaire Deense serie Borgen. „Ik besloot al snel dat ik niet vrouw of man zou spelen, maar een echte premier.”

Ze kan nog gewoon over straat, de Denen zijn een relaxed volk. „Het is een prima land om beroemd te zijn,” zegt Sidse Babett Knudsen (1968). De actrice, die de rol van premier Birgitte Nyborg speelt in de populaire serie Borgen – waarvan de VARA vandaag het slot van het eerste seizoen uitzendt en in juni start met het volgende seizoen – schitterde eerder in films als Den eneste ene (1999) en After the wedding (2006). Maar Birgitte Nyborg is haar beste rol, vindt ze. „Het is uniek om als acteur drieënhalf jaar bezig te zijn met één rol. Je kunt binnen je personage zoveel nuances vinden.”

Wat was u eerste reactie toen u hoorde dat u de premier van Denemarken ging spelen?

„Ik had net alles van West Wing gezien. Ik was compleet verslaafd aan die serie. Ik dacht dat ik een soort C.J. Cregg, de perswoordvoerder van de president, ging spelen. Toen kwam ik erachter dat het niet alleen de rol van de minister-president was, maar dat die ook een privéleven zou hebben. Bij dat laatste dacht ik: piece of cake, ik had al zo vaak in gevoelige familiedrama’s gespeeld.”

Hoe had u zich voorbereid?

„Voor de casting heb ik me volledig op de politieke kant geconcentreerd: hoe houd je een speech, hoe speel je een autoriteit? Na afloop zeiden ze: dat politieke gedeelte gaat uitstekend, maar de manier waarop je Birgitte als privépersoon neerzet, daar moeten we nog aan werken. Daar heb ik hartelijk om moeten lachen.”

Was het lastig om de juiste toon te vinden voor een vrouwelijke premier? Als ze te hard is, wordt ze al gauw een bitch gevonden; en als ze te gevoelig is, geen sterke staatsman.

„Ik besloot al snel dat ik niet vrouw of man zou spelen, maar een echte premier. De invulling van de rol lag er al. Ze werd in het script omschreven als iemand die goed contact kan leggen met gewone mensen. Iemand met een volksappeal, dus met een zeer menselijk gezicht. En ze is niet sentimenteel. Soms werd ze dat naar mijn smaak wat te veel. Ik vond het niet leuk als ze voorbeelden uit haar eigen leven gebruikte in speeches. In het derde seizoen buit Nyborg veel persoonlijk leed politiek uit. Maar ook daar heb ik geprobeerd er op te letten dat zij, wanneer ze de politicus is, blijft spreken in algemene termen.”

Toch blijft het fascinerend, een vrouwelijke premier.

„Ja. In de meeste andere landen is er nog nooit een vrouw aan de macht geweest. Maar ik representeer niet De Vrouw. Al vind ik het wél interessant dat we eerst een serie hebben gemaakt, en daarna een vrouwelijke premier in Denemarken kregen. Het betekende dat het dus iets gewoons is geworden. Zo van oké, en nu hebben we het er niet meer over.”

Maar er werden veel vergelijkingen gemaakt tussen Birgitte Nyborg en premier Helle Thorning- Schmidt, in het nadeel van de laatste. Thorning-Schmidt zou ‘niet Borgen’ genoeg zijn, volgens de Denen.

„Klinkklare onzin, vind ik, om een fictieve premier met een echte premier te vergelijken. Want in de serie wint Birgitte uiteraard alles. En dan klapt de bevolking. Maar Thorning-Schmidt heeft met de werkelijkheid te maken, en zij weet niet van te voren hoe haar premierschap afloopt.”

Heeft Borgen invloed gehad op de Deense politiek?

„Ja, dat wel. Er werden zelfs Kamervragen gesteld naar aanleiding van sommige afleveringen, maar ik behoud me het recht voor daar als actrice niets mee te maken te willen hebben.”

Wat waren voor u memorabele acteermomenten uit de serie?

„In het tweede seizoen probeert een politicus mij onderuit te halen, maar dan raakt hij in een schandaal verwikkeld en komt mij om hulp vragen. Ik vond dit een ongeloofwaardige scène op papier. Maar toen kwam de acteur Lars Brygmann binnen. Hij speelde zijn wanhoop zo ongelooflijk goed, dat ik ineens Birgitte hoorde zeggen: ‘Rustig maar, ik ga je helpen’. Brygmanns spel bracht mij tot grote hoogte.

„Dat geldt ook voor de scène waarin mijn ex-man Philip de kinderen aan zijn nieuwe vriendin wil voorstellen. Ik moest zeggen: ‘Nee, dat wil ik niet’. Dat wilde ik niet-demonstratief doen. Dus niet heel bruusk, maar met alle ambivalente gevoelens die zoiets oproept. En dat is gelukt. Het werken met goede acteurs was een van de mooiste ervaringen bij het maken van deze serie.”

Birgitte’s huwelijk lijdt onder haar werk. Is dat omdat in de serie de vrouw werkt en de man moet zorgen?

„Ik betrapte me erop dat ik teleurgesteld was dat ze het samen niet redden. Alsof daarmee ook gezegd wordt: een carrière als premier en een goed huwelijk gaan niet samen, tenminste niet als je een vrouw bent. Dat kijkers hopen dat het allemaal goed komt, omdat ze romantisch zijn en papa en mama bij elkaar willen zien. Ik vroeg me wel af waarom Philip nu per se vreemd moest gaan omdat zijn vrouw zoveel weg is. Dat is ongelijk tussen de seksen. Het wordt een man gemakkelijker vergeven, zo van: hij moet wel ontrouw zijn, want ze is er de hele tijd niet. Als een vrouw zou zeggen: ‘Schat, je bent teveel weg en daarom ga ik vreemd’, dan zou ze daar niet veel begrip voor oogsten.”