Australië excuseert zich tegen moeders van afgepakte baby's

Duizenden ongehuwde moeders in Australië moesten tot de jaren zeventig hun baby’s afstaan. Vandaag bood de premier excuses aan.

In krachtiger bewoordingen had de Australische premier Julia Gillard vandaag niet haar excuses kunnen aanbieden aan ongehuwde of alleenstaande moeders die decennialang gedwongen werden hun kinderen af te staan voor adoptie. „Wij betreuren de beschamende praktijken die jullie moeders de fundamentele rechten en plichten hebben ontzegd om jullie kinderen lief te hebben en voor ze te zorgen”, zei Gillard in het parlement terwijl honderden moeders, kinderen, vaders en familieleden betraand toekeken.

De spijtbetuiging en het toekennen van 5 miljoen Australische dollar voor de getroffen families is het voorlopige slotstuk van de strijd van moeders om erkenning. Uit het rapport van een onderzoekscommissie van de Australische senaat bleek in 2012 dat vanaf de Tweede Wereldoorlog tot de jaren ‘70 duizenden ongehuwde en alleenstaande moeders onder druk werden gezet en gemanipuleerd om hun pasgeboren kindje af te staan. Men dacht in Australië dat het voor het kind beter zou zijn op te groeien in een gezin met een vader.

Hoeveel kinderen tegen de zin van hun moeder zijn afgestaan is niet te achterhalen. Uit het onderzoek van de senaat blijkt wel dat eind jaren ‘60 60 procent van ongehuwde moeders hun kinderen ter adoptie hebben weggegeven. Op het hoogtepunt, in 1972, werden jaarlijks bijna tienduizend baby's geadopteerd.

Het senaatsrapport schetst een schokkend beeld van een conservatieve en religieuze Australische samenleving in de jaren ‘50 en ‘60. De lijdensweg voor ongehuwde vrouwen begon op het moment dat ze zwanger werden. „Een jonge alleenstaande zwangere vrouw werd weggestuurd van huis, vaak naar een andere staat, om stigmatisering te voorkomen. Soms stelden familieleden een kamer beschikbaar, vaker werden vrouwen opgevangen in in tehuizen gerund door religieuze organisaties”, zegt de senaatscommissie.

Barbara Maison vertelde de onderzoekscommissie het volgende: „Mijn vader bracht mij naar het politiebureau. Ik denk dat hij dacht dat ik dan zou zeggen wie de vader was. Mijn vader werd bozer en bozer en sloeg mij in mijn gezicht. De politie deed niks. Een uur later kwam er een vrouw en zij nam mij mee naar huis. ” Een andere vrouw zei te zijn gedrogeerd toen haar ouders er achterkwamen dat ze zwanger was.

Verstoken van familie en geliefden werden de vrouwen tijdens de zwangerschap en kort na de bevalling onder druk gezet, concludeerde de zevenkoppige onderzoekscommissie. Het waren de religieuze organisaties achter de opvanghuizen die de adopties regelden. Het personeel in de tehuizen hield de vrouwen voor dat ze door God voorbestemd waren om hun baby’s af te staan aan kinderloze echtparen. Vrouwen werden verbaal en fysiek mishandeld. „Tijdens medische onderzoeken waren wij oefenmateriaal voor beginnende doctoren en verpleegkundigen. Mijn buik zat onder de blauwe plekken en na een onderzoek bloedde mijn vagina. Ik probeerde tegen te stribbelen, maar ik werd terug op de tafel geduwd. ‘Dit is jouw straf voor wat je hebt gedaan’, kreeg ik te horen”, vertelde Judith Berkin de senaatscommissie.

De bevallingen van de vrouwen verliepen bruut. Vrouwen werden vastgebonden en kregen gasmaskers op. De vrouwen kregen een spuit met een middel dat de productie van moedermelk remde. Of hun borsten werden vastgesnoerd. Seconden na de geboorte werden hun kinderen afgenomen. Artsen en maatschappelijk werkers waren voorstander van de clean break-techniek. Meteen het kind weghalen bij de moeder. En nooit meer contact.

Vrouwen die niet toegaven aan de druk en weigerden voor de geboorte te tekenen voor adoptie werden hoogzwanger en zonder geld op straat gezet. De vereniging van katholieke ziekenhuizen bood twee jaar geleden al excuses aan voor de praktijken die ruim twintig jaar gangbaar werden. Na die tijd veranderde de moraal in Australië, werd abortus gelegaliseerd deden voorbehoedsmiddelen hun intreden.