Vals spelen en dan toch ’n fijn contract

Elk jaar maken taxi’s bijna een miljoen ritjes met hulpbehoevenden. Foto Hollandse Hoogte

De champagne kon in oktober op tafel. Drie Rotterdamse taxibedrijven wonnen toen het grootste taxicontract dat de overheid aanbesteedt. De bedrijven mogen landelijk taxivervoer voor gehandicapten gaan leveren. Het contract is 60 miljoen euro per jaar waard en loopt bijna vier jaar.

Het bericht dat nog geen zes weken later volgde was minder welkom. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) legde twee van de drie bedrijven, de Rotterdamse Mobiliteitscentrale en Zorgvervoercentrale Nederland, een boete op van samen bijna 9 miljoen euro. De vervoerders hadden kartelafspraken gemaakt, vond de NMa – en wie vals speelt, krijgt straf. Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, PvdA) besloot dat de bedrijven het contract tóch krijgen – onder strenge voorwaarden.

1Wat hebben de taxibedrijven volgens de NMa verkeerd gedaan?De NMa zegt dat de Rotterdamse Mobiliteitscentrale tussen 2007 en 2011 kartelafspraken heeft gemaakt met andere taxibedrijven. Vanaf 2009 ook met Zorgvervoercentrale Nederland. Ze maakten onderling afspraken over het taxivervoer van onder meer scholieren en ouderen in de regio Rotterdam – wie welke regio op zich zou nemen. En dat mag niet. Ze moeten namelijk juist met elkaar concurreren. Als bedrijven van tevoren bepalen wie wat doet, valt die concurrentie weg. De Rotterdamse Mobiliteitscentrale was volgens de NMa de grootste overtreder – die moet 8,3 miljoen euro betalen. Zorgvervoercentrale Nederland moet samen met vijf andere bedrijven bijna 650.000 euro op tafel leggen. Ook zijn vier leidinggevenden beboet, tot 120.000 euro per persoon. Ze waren „direct betrokken” bij het sluiten en uitvoeren van verboden afspraken, oordeelt de NMa. Ze werken nog steeds bij de taxibedrijven.

2Welk taxivervoer gaan de beboete bedrijven nu leveren?

Ze gaan mensen vervoeren die niet met het openbaar vervoer kunnen reizen – vooral gehandicapten en ouderen. Er zijn zo’n 380.000 mensen die de taxidienst voor weinig geld mogen gebruiken. Ongeveer de helft ervan doet dat ook. Samen maken zij bijna een miljoen ritjes per jaar. Connexxion, het bedrijf dat de taxidienst nu levert, moet het contract overdragen – met pijn in het hart. Zo veel pijn, dat het een kort geding aanspant tegen de gunning. Connexxion vindt dat de staatssecretaris de beboete bedrijven het contract vanwege de kartelafspraken „nooit had mogen gunnen”, zegt een woordvoerder. De zaak dient over twee weken. Pas na de uitspraak wordt definitief besloten welk bedrijf het gewilde taxicontract krijgt.

3 De staatssecretaris ziet geen reden een ander het contract te gunnen?

Voor staatssecretaris Van Rijn kwamen de boetes „als een verrassing”, laat zijn woordvoerder weten. Hij heeft zich na het nieuws over de boete „met de vereiste zorgvuldigheid beraden” of het contract bij nader inzien toch niet naar een andere partij moest. Dat was toch niet nodig, besloot hij eind vorige maand – ruim drie maanden nadat hij over de boetes hoorde. Wel moeten de beboete bedrijven aan een aantal voorwaarden voldoen, om herhaling te voorkomen. Ze moeten bijvoorbeeld een gedragscode en een klokkenluidersregeling introduceren. Dat zorgt voor wat vertraging. Daardoor wordt het taxivervoer in plaats van volgende maand pas in augustus door Connexxion overgedragen.

4Wat zeggen de taxibedrijven?De Rotterdamse Mobiliteitscentrale en de Zorgvervoercentrale Nederland vinden dat ze niets verkeerd hebben gedaan. De NMa gaat voorbij aan „de context” en „de bedoelingen van de partijen”, zo schrijft de Rotterdamse Mobiliteitscentrale op zijn website. De vervoerders hebben bezwaar aangetekend bij de NMa. Ze zijn strijdlustig – als de NMa niet buigt, stappen de taxibedrijven naar de rechter, laat een woordvoerder van Zorgvervoercentrale Nederland al weten. „Die boetebesluiten rammelen aan alle kanten.”

De gebruikers hebben ondertussen geen last van de strijd die over ze wordt gestreden – de taxi’s rijden gewoon door.