Voetbal laat verlichting branden

Een Soccket is een nieuw soort voetbal die energie kan opslaan. Na een half uurtje voetballen laat hij een ledlamp van 6 watt drie uur lang branden. Maar online klinkt gemopper over de bal.

Dat niemand er eerder aan heeft gedacht: een voetbal die de energie van zijn eigen gestuiter opslaat in een accu. Na een gezellig wedstrijdje steek je een stekker in de bal en heb je een avond lang licht. Toch zijn er zuurpruimen met kritiek.

Het is een idee van studenten van Harvard, van wie er een, Jessica Matthews, Nigeriaanse ouders heeft. Tijdens een verblijf in Nigeria stond zij paf dat het huis van haar tante werd verlicht met een brullende en stinkende dieselgenerator. Sinds 2011 leidt Matthews een bescheiden onderneming die, grotendeels handmatig, een paar honderd ballen per week fabriceert.

Een Soccket, een samentrekking van soccer (voetbal) en socket (stopcontact), bestaat uit sponsachtige kunststof. Hij hoeft niet te worden opgepompt en kan niet lek raken. Een inwendig slingermechanisme roomt bewegingsenergie af en slaat die op. De bal is opgeladen na een half uurtje voetballen en kan dan drie uur lang een bijpassende ledlamp van 6 watt voeden. Waar deze lamp bijvoorbeeld een kerosinelamp vervangt, worden kosten bespaard en risico’s vermeden.

De bal weeg zo’n 550 gram en dat is 140 gram zwaarder dan een normaal ‘vijfje’ – wel een aanmerkelijk verschil. Verder zal hij zich iets anders gedragen doordat er bewegingsenergie in de accu verdwijnt. Hij zal minder hoog opstuiten en bij rollen sneller stilliggen. Maar zou dat voetballers hinderen die mogelijk nooit met ideaal materiaal spelen?

Uncharted Play, zoals Matthews’ bedrijf heet, probeert nu via de website Kickstarter 75.000 dollar bijeen te krijgen om massafabricage te financieren. Wie minstens 89 dollar doneert, heeft recht op een bal, als het financiële doel wordt gehaald (anders volgt restitutie).

Vraag is er genoeg: wie nu een bal bestelt, krijgt hem pas in augustus. Wie een Soccket betaalt, kan hem ook meteen weggeven. De meeste exemplaren worden uitgedeeld in gebieden met slechte elektriciteitsvoorzieningen in Noord- en Zuid-Amerika en in Afrika. Een deel gaat naar leraren, die er onderwijs over energie, armoedebestrijding en ondernemerschap mee kunnen illustreren.

Hartverwarmend, maar er is ook kritiek. Op een recent artikel op de site van The Daily Mail reageren sommige lezers venijnig: „Ik heb mijn laptop nodig, nou moet ik eerst drie uur voetballen.” Waarom niet gewoon een knijpkat of een door een fiets aangedreven generator? Een ander vraagt zich af welke speler na het potje voetbal de bal mee naar huis mag nemen. Of moeten ze spelen met één bal per persoon?

Op de website TechCrunch wijzen bezoekers op een recente praktische uitvinding: een dynamo die lampen laat branden op de energie van een langzaam zakkend gewicht. Het merkwaardige weerwoord van Uncharted Play is dat zij dit niet steunen omdat het niet aanzet tot spelen.

Aaron Ausland, ontwikkelingswerker en blogger (stayingfortea.org) richt zijn pijlen op de kosten. Je hebt 1.000 Socckets nodig om evenveel energie te leveren als één dieselgenerator van 6000 watt, rekent hij voor. Dat kost donors 89.000 dollar in plaats van maximaal 5.000 voor de generator – die niet steeds op het voetbalveld hoeft te worden opgeladen. Natuurlijk zijn er meer verschillen. Een generator heeft brandstof nodig, maar kan elk elektrisch apparaat aan de praat houden. Voor de Soccket bestaat vooralsnog alleen dat ene lampje. Een oplader voor mobieltjes komt misschien in de toekomst. Ausland vraagt zich af of de families die een Soccket cadeau krijgen, er zelf een bedrag van bijvoorbeeld 30 dollar voor overgehad zouden hebben.

Al dit gemopper kan het goede humeur van Uncharted Play niet bederven. Op TechCrunch schermt het bedrijf met „voorlopige bevindingen in het veld”; bezitters van een Soccket zouden er na twee maanden gemiddeld een half uur per dag mee spelen, ze hebben er 2,7 uur per dag licht van en geven het product het rapportcijfer 9,8.