Kijken: paus Franciscus over arrestatie priesters tijdens Videlaregime

Still uit de video.

Paus Franciscus heeft naar eigen zeggen twee keer geprobeerd in te grijpen toen twee jezuïetenpriesters door de militaire junta waren gearresteerd. De paus vertelde dat tijdens een openbare rechtszitting in 2010, waarvan de Argentijnse krant Mundo een fragment op de site zette.

Sinds zijn benoeming als paus zijn er vragen gerezen over zijn rol tijdens het Videlaregime, toen Franciscus leider van de Jezuïetenorde was. Het Vaticaan heeft elke betrokkenheid van de nieuwe leider tot dusver ontkend. Critici en mensenrechtenorganisaties zeggen dat de kerk het regime niet alleen gedoogde, maar actief ondersteunde.

De Argentijnse onderzoeksjournalist Horacio Verbitsky schreef in zijn in 2005 gepubliceerde boek El silencio (De Stilte) dat de paus zelfs verantwoordelijk zou zijn geweest voor de ontvoering en marteling van twee priesters van zijn eigen orde. Franciscus zelf heeft altijd gezegd dat hij mensen probeerde te beschermen en dat hij deze priesters juist trachtte te helpen. En dat verklaarde hij ook tijdens een openbare rechtszitting op 8 november 2010 waarin hij optrad als getuige over martelingen door het beruchte detentiecentrum ESMA.

Franciscus: gesprek verliep onaangenaam

Tijdens het bijna vier uur durende verhoor werd Franciscus, toen nog aartsbisschop van Buenos Aires, ondervraagd over de ontvoering van de jezuïeten Orlando Yorio en Francisco Jalics. De paus verklaart twee keer een ontmoeting te hebben gehad met dictator Jorge Videla en Emilio Massera, chef van de Marine, om in te grijpen in beide zaken.

De toenmalige kardinaal vertelt hoe hij hoe hij telefonisch door buurtbewoners op de hoogte werd gesteld van de ontvoering van twee priesters en de autoriteiten om opheldering vroeg. Volgens hem verliep het gesprek met Massera zeer “onaangenaam”.

Of zijn zelf verklaarde interventie heeft geholpen, wordt niet duidelijk. De twee priesters Yorio en Jalics werden in ieder geval vrijgelaten na vijf maanden te zijn gemarteld door de ESMA. Jalics, die momenteel in een klooster in Zuid-Duitsland woont, verklaarde onlangs tegenover persbureau AP dat hij jaren na de ontvoering met de paus heeft gesproken om alles wat er is gebeurd door te nemen en dat hij de paus heeft vergeven voor zijn rol:

"We woonden we samen een mis bij en gaven elkaar een plechtige omhelzing. We hebben ons verzoend, en voor mij is de zaak nu gesloten."