Minder geweld, twee keer zo snel, en niemand is lelijk

Kijken // Penoza in de VS Populaire Nederlandse misdaadseries doen het goed in de VS als remake Amerikanen houden niet van ondertiteling Deze maand ging Penoza-variant Red Widow in première

Red Widow, de Amerikaanse remake van de Nederlandse serie Penoza, opent met een scène waarin hoofdpersonage Marta Walraven langs het water fietst. De vlakke, groene omgeving oogt Hollands, de lucht is bedekt met schapenwolkjes. Dan stopt ze, doet ze haar helm af en zoomt de camera uit: voor Marta ligt de skyline van San Francisco.

De scène is geen knipoog naar de Nederlandse oorsprong van de serie, bezweert Melissa Rosenberg, scenarioschrijver en producent van Red Widow. „Ik vind het een leuke interpretatie, maar het was zeker geen bewuste verwijzing. Het ging zo: Penoza begint met een scène waarin Carmen (hoofdpersoon in Penoza, red.) hardloopt op het strand, maar dat deed mij te zeer denken aan een beginscène van The Killing. Fietsen vond ik een mooi alternatief, want ook in dat deel van Californië wordt veel gefietst.”

Afgelopen jaar zijn van vier Nederlandse misdaadseries de rechten aan Amerikaanse zenders verkocht. Omdat Amerikanen niet graag buitenlandse series met ondertiteling kijken, wordt van de Nederlandse series een remake gemaakt. Red Widow is als eerste van de vier te zien op de Amerikaanse televisie; de serie ging begin maart in première op ABC. Rosenberg was verantwoordelijk voor het bewerken van het Nederlandse script voor een Amerikaans publiek.

Rosenberg is gespecialiseerd in dramaseries met sterke karakters in het schemergebied tussen goed en kwaad. Eerder schreef ze mee aan Dexter, over een seriemoordenaar die slechteriken vermoordt, en werkte ze aan de vampierenserie The Twilight Saga. De opdracht om met Penoza aan de slag te gaan was Rosenberg op het lijf geschreven: nadat haar echtgenoot is doodgeschoten bij een criminele afrekening raakt Carmen steeds verder verstrikt in de onderwereld, en evolueert ze van huisvrouw tot drugsbaron.

Geen volkskroeg

Nadat Rosenberg het eerste seizoen van Penoza met ondertiteling kreeg opgestuurd, heeft ze de serie in één keer gezien. „Ik kon niet stoppen met kijken. Ik wist meteen dat ik goud in handen had”, zegt ze. „De serie is spannend, ontroerend, meeslepend. Het verhaal zit ingenieus in elkaar. En de actrice die Carmen speelt (Monic Hendrickx) is zó goed.”

Bij het verplaatsen van Penoza naar een Amerikaanse context, heeft Rosenberg geprobeerd zoveel mogelijk recht te doen aan het origineel. In plaats van de Amsterdamse onderwereld is Red Widow gesitueerd in Russische maffiakringen in Marin County, een welvarend gebied ten noorden van San Francisco. Een bewuste keuze. „Ik wilde de combinatie van een buitengebied aan het water en een grote stad, net als in Penoza. Marin County leent zich daar bij uitstek voor”, zegt Rosenberg. „Toen ik onderzoek deed naar de regio kwam ik erachter dat de Russische maffia veel invloed heeft in San Francisco. Daarnaast zijn familiebanden onder Russische immigranten bijzonder sterk, wat goed bij de serie past.”

In een aantal opzichten is de Amerikaanse versie anders. De personages in Penoza hebben een uitgesproken volkse achtergrond: iedereen spreekt plat Amsterdams, Carmens vader heeft een buurtkroeg op de Albert Cuypmarkt, op de bruiloft van haar zus zingt René Froger. In Red Widow is dat volkse geheel afwezig. „‘Volks’ zoals in Nederland kennen we niet in de VS”, legt Rosenberg uit. „Klasseverschillen spelen hier niet zo’n rol, zeker niet aan de Westkust.” Thomas Acda, Carmens echtgenoot in Penoza, wordt op de Amerikaanse website Salon.com afgezet tegen de knappe mannen in Red Widow en aangehaald als toonbeeld van on-Amerikaanse normaalheid: „Als u bewijs wilt van de dominantie van schoonheid op Amerikaanse televisie, bekijk de trailer van de originele Nederlandse versie en zie hoe gewoon Marta’s man eruitziet.”

Te veel vaart

Een ander verschil ligt in het gebruik van geweld: Penoza is rauwer dan Red Widow. „In de Nederlandse versie gaat bijna iedereen dood”, zegt Rosenberg. Ze vermoedt dat dat komt doordat Penoza oorspronkelijk is gemaakt als miniserie van acht afleveringen; pas later bleek dat er een tweede seizoen kwam. „De schrijvers zullen met hun handen in het haar hebben gezeten. Er is bijna niemand meer over! Ik wil dat Red Widow zolang mogelijk op tv blijft, en heb daar het script op aangepast. Karakters moeten blijven leven om zich te kunnen ontwikkelen.”

Het grootste verschil tussen beide series is echter het verschil in tempo. Red Widow heeft haast: in aflevering één worden de ontwikkelingen van de eerste drie Nederlandse afleveringen er doorheen gejast. Rosenberg wijt dat aan het ongeduldige Amerikaanse publiek, en de vele onderbrekingen voor reclame in de VS. „Zeker in het begin is het van belang kijkers aan je te binden. Je moet de kijkers boeien en geboeid houden, ook na de reclames. Daarom heb ik veel plotwendingen en cliffhangers ingebouwd.”

Volgens critici heeft Rosenberg hiermee haar hand overspeeld: de ontwikkelingen zouden zo snel gaan dat de serie niet geloofwaardig zou zijn. „Red Widow is spannend. Maar zodra je erover na gaat denken, heb je een probleem”, schrijft The New York Times. The Boston Globe oordeelt: „Als Red Widow meer psychologische diepgang zou hebben of juist helemaal over-the-top zou zijn, zou de serie interessant zijn. Nu is de serie belachelijk en niet leuk.” De opening op 3 maart trok 7 miljoen kijkers, voor de VS een matige score.

Rosenberg vraagt om geduld. „De vaart zit vooral in het begin van de serie. Je moet met een knal binnenkomen. De vele Nederlandse subplots komen later aan de orde – op een manier die kijkers lang zal vasthouden.”