‘Ik ken de weg op de werkvloer’

Onverwacht stelt Abvakabo-topvrouw Corrie van Brenk zich kandidaat om voorzitter van de FNV te worden. „Het akkoord dat Heerts bereikt zal ik uitvoeren.”

Corrie van Brenk wil Ton Heerts opvolgen bij de FNV, waar hij nog geen jaar zit. „Ik kan goed luisteren”, zegt ze. Foto Ilvy Njiokiktjien

Ze behoorde in 2011 tot de ‘oude garde’ van de FNV die verantwoordelijk was voor de identiteitscrisis waar de vakbeweging in verkeerde. Toen was ze één van de negentien voorzitters waarover de ingehuurde crisismanagers – oud-senator Han Noten (PvdA) en voormalig SER-voorzitter Herman Wijffels (CDA) – hadden vastgesteld dat ze te weinig individueel leiderschap hadden getoond. Dat ze onderdeel van het probleem van de FNV waren – niet van de oplossing.

Maar Corrie van Brenk, voorzitter van de Abvakabo, rekent zichzelf niet tot die oudgedienden in de top van de FNV. Toen de FNV in 2011 bijna aan onderlinge vetes en machtstrijd ten onder ging, was zij nog maar net aangetreden als voorzitter van de bond van ambtenaren en zorgpersoneel. Van Brenk, PvdA-lid, beschouwt zichzelf juist als onderdeel van de vernieuwing van de vakbeweging. En dus wil ze nu een gooi doen naar het voorzitterschap van de FNV, de grootste vakcentrale van Nederland (1,2 miljoen leden) – althans, als het congres van haar bond dat volgende week goed vindt. Ook als ze het in die verkiezingen dan moet opnemen tegen de huidige voorzitter, Ton Heerts. Als die zich al kandidaat stelt; Heerts, vorig jaar aangetreden als tijdelijk opvolger van Agnes Jongerius, houdt daarover zijn kaarten tegen de borst. Duidelijkheid zou zijn positie als onderhandelaar in het sociaal overleg met de werkgevers te veel schaden.

Veel tijd om campagne te voeren hebben Van Brenk of potentiële andere kandidaten trouwens niet. Begin mei spreken de 1,2 miljoen FNV-leden zich per referendum uit over de nieuwe voorzitter. Medio mei moet de uitslag bekend zijn. En Van Brenk wil dat de leden in dat referendum ook iets te kiezen hebben.

Waarom zou u Heerts voor de voeten lopen? Hij onderhandelt nu over een sociaal plan. Dan is het toch logisch dat hij ook de uitvoering ervan voor zijn rekening neemt?

„De leden hebben het voor het zeggen binnen de FNV. Dat is de belangrijkste vernieuwing die we hebben doorgemaakt. Er zijn behoorlijk wat leden die me de afgelopen periode gevraagd hebben om me kandidaat te stellen. Gisteren heeft ook mijn bondsbestuur gezegd dat ze het toejuichen als ik me kandidaat zou stellen. Maar dat doe ik pas als het congres van Abvakabo er volgende week mee instemt. Dan is het eervol om ervoor te gaan.”

Straks heeft Heerts eind april een akkoord op zak en dan moet u dat gaan uitvoeren, zonder te weten of u het met de inhoud ervan eens bent.

„Heerts sléépt een akkoord binnen, daar ben ik van overtuigd. Maar het is daarna aan de leden van Abvakabo en ons parlement om daar wel of niet mee in te stemmen. Dan hebben de leden gesproken. Dat maakt het daarna niet meer relevant wat ík daarvan vind. Dat akkoord voer ik dan uit. En dat leg ik dan uit.

„Ik kan goed luisteren, weet mijn weg op de werkvloer en wat daar leeft. Voor de FNV is de cao-tafel van belang. Maar ook de acties die nu bij Albert Heijn gevoerd worden. Die maken de onderkant van de arbeidsmarkt , de doorgeslagen flexibilisering, zichtbaar. Het is heel belangrijk om dat terug te draaien.

„Maar ik weet ook wat er in Den Haag speelt. Ik kan goed overweg met staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn. Ik kan hem ook wel een kus geven als we elkaar ontmoeten. Maar als ik het niet met hem eens ben, dan wordt het een heel ander gesprek.”

Is de FNV niet toch gebaat met een boegbeeld van buitenaf? Het was de bedoeling dat er vernieuwd zou worden en u bent oudgediende.

„Het boegbeeld van de FNV moet iemand zijn die het vakbondsbloed kent. Ik weet dat er eind 2011 afspraken zijn gemaakt over vernieuwing en verjonging. Maar sindsdien is er wel het nodige gebeurd. Wie van buitenaf kandidaat wil worden is welkom, maar het blijft voor een buitenstaander moeilijk om te begrijpen hoe de gevoeligheden binnen de vakbeweging liggen. En wie dat niet begrijpt, zal ook niet weten hoe hij of zij daar een eenheid van kan smeden.”

De FNV is nog steeds een mannenbolwerk, met een daarbij horende machocultuur. Gaat dat veranderen als u aan het roer staat?

„Er treedt in mei een nieuw bestuur aan en een nieuw ledenparlement. De Abvakabo mag daar 31 leden naar afvaardigen. Ik zou graag zien dat de helft daarvan vrouw is. Maar veel vrouwen haken nu af omdat ze het zo druk hebben. Ik hoop dat ik met mijn kandidatuur het goede voorbeeld geef.”

De FNV kan daar toch een quotum voor instellen? Dat eisen jullie ook vaak aan de cao-onderhandelingstafel.

„Ik zou meer betrokkenheid van vrouwen bij ons niet graag met een quotum willen afdwingen. Want ik denk dat die dwang niet nodig zal zijn. Als in dat ledenparlement vrouwen goed vertegenwoordigd zijn, is er al heel wat gewonnen. Dat is straks ons hoogste orgaan.”