Het verloren retourtje naar de maan

Op het YouTube-kanaal Storycorps worden levensverhalen vrolijk en respectvol verteld. Bijvoorbeeld dat van de tweede zwarte astronaut.

Twee bijna gelijktijdig verschenen tekenfilms bespreken de risico’s van het beroep van astronaut. Een gaat over Ronald E. McNair, de tweede zwarte astronaut en een van de zeven bemanningsleden die in 1986 verongelukten met de Challenger. McNairs broer Carl haalt buiten beeld herinneringen op, terwijl zijn verhaal op geestige wijze in beeld wordt gebracht. Carl vertelt hoe Ronald in 1959, 9 jaar oud, probeerde boeken te lenen in de openbare bibliotheek in Lake City, South Carolina. Zwarten waren daar destijds niet welkom. Toen McNair eenmaal astronaut was werd hierover een kinderboek geschreven. Toen hij was overleden, werd de bibliotheek naar hem vernoemd.

Het filmpje staat op het YouTube-kanaal Storycorps, dat er telkens in slaagt dramatische levensverhalen opgewekt en toch respectvol te illustreren.

De andere animatie over ruimtevaart is verschenen op Ted-Ed, de educatieve spinoff van de Ted-lezingencyclus. Ted-Ed maakt animaties bij bestaande educatieve lezingen.

In de video praat astronaut Jerry Carr over zijn opleiding. Hij vertelt over de overlevingstraining voor het geval een landing niet volgens plan zou verlopen en ook over wat er mis kan gaan bij het kiezen van een parkeerbaan rond de Maan. Een risico waarvan hij zich minder bewust was, werd voor hem bewaarheid toen de missie van Apollo 19 door NASA werd geschrapt. Daarmee verloor Carr zijn retourtje naar de Maan. Later werd Carr commandant van Skylab en was hij enige tijd houder van het wereldrecord verblijfsduur in de ruimte.

Ook deze tekenfilm is regelmatig goed voor een glimlach, bijvoorbeeld als Carr vertelt dat aanstaande astronauten zolang ze geen concrete missie toegewezen hadden gekregen, ‘andere dingen’ moesten doen. Het beeld suggereert vermakelijke alternatieven.

Aanvankelijk kon je op de bijbehorende site ed.ted.com naar zulke video’s kijken en verder niet zo veel. Inmiddels hebben de beheerders rond elke video complete lessen geconstrueerd. Er is een pagina Watch met behalve de gekozen video een aantal verwijzingen naar verwante filmpjes. In dit geval gaan die over bewoonbare planeten, buitenaardse intelligentie en donkere materie. Dan is er de pagina Think, die multiple choice-vragen aanbiedt om te testen of je de informatie uit de video hebt verwerkt.

De pagina Dig Deeper tenslotte biedt een paar schermen met tekstuele informatie, rijkelijk besprenkeld met links. Die leiden bijvoorbeeld naar informatie over Jerry Carr zelf, het Gemini-programma, de opleiding tot astronaut en zelfs de oorlog in Vietnam. De 9-jarige Ronald McNair had er wel raad mee geweten.

De video is te zien op nrc.nl/wetenschap