Het is net zo gevaarlijk als heroïne

Langzaam afbouwen, dat werkt het best om van een verslaving aan de drug ghb af te komen. „Voorkomen dat je weer begint is het moeilijkst.”

Niet direct stoppen, maar in tien dagen de dosering langzaam verlagen. Dat is de beste manier om af te kicken van ghb, zo blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen. De resultaten zijn gisteren gepresenteerd.

Dat het om het eerste grote onderzoek naar dit onderwerp gaat, komt doordat ghb pas enkele jaren populair is. Verslaving aan de drug is dus ook pas iets van de laatste jaren. In 2012 zochten achthonderd mensen hulp voor hun ghb-verslaving. Ze zijn psychisch en fysiek afhankelijk geworden van de drug, waarvan ze steeds meer nodig hebben.

Tot nu toe moesten verslavingsklinieken „pionieren”, zegt Cor de Jong, hoogleraar verslavingszorg en leider van het onderzoek. „Er was geen onderzoek, geen richtlijn, maar er waren wel patiënten.”

Wie zijn deze ghb-verslaafden?

De Jong: „De effecten van de drug geven daar al een indicatie van. De gebruikers willen problemen vergeten. Ze willen een euforisch gevoel, zich zekerder voelen. Het lijkt erop dat ze begonnen te gebruiken omdat ze problemen hebben of niet om kunnen gaan met de stress die ze tegenkomen in het dagelijks leven.”

Het is een partydrug. Eén keer gebruiken kan toch geen kwaad?

„Nee, nee. Als je het gebruikt, is het erg plezierig natuurlijk. Je wordt losser, seksueel opgewonden, je sociale remmingen gaan weg, angsten verminderen. Maar het grote probleem is dat je lichaam er zo snel aan went. Als je eerst om de dag ghb door je drankje deed, moet dat al snel om de twee of drie uur. Voor sommigen wordt het dan ‘moeten’ in plaats van ‘willen’. Het gaat je gedachten beheersen: ‘Ik moet zorgen dat ik het in de buurt heb als ik vannacht wakker word.’”

Sommige experts zeggen dat ghb net zo verslavend is als heroïne.

„Dat klopt.”

Een heroïneverslaving klinkt veel gevaarlijker.

„Maar het is net zo verslavend. Het middel treedt snel in werking, je lichaam raakt er snel aan gewend, je krijgt er een ontzettende zucht naar en er zijn heftige ontwenningsverschijnselen.”

Hoe werd deze verslaving tot nu toe behandeld?

„Het was gangbaar dat patiënten in één keer moesten stoppen met het gebruik van ghb, waarna de afkickverschijnselen behandeld werden met medicijnen. Maar dat ging vaak heel moeilijk.

„De afkickverschijnselen zijn heftig: je wordt onrustig en angstig, je krijgt hartkloppingen. Je kunt gaan hallucineren, agressief worden en psychoses krijgen. Je ziet heel veel ellende. En dat is moeilijk te behandelen.”

De zware afkickverschijnselen zijn de reden om de dosering langzaam te verlagen?

„Ja. Uit ons onderzoek is gebleken dat deze methode veilig en comfortabel is voor patiënten. Bij eerdere behandelmethodes zag je nog wel eens dat patiënten zulke zware psychoses kregen dat ze ook lichamelijk ziek werden en naar het ziekenhuis moesten. Nu zijn de afkickverschijnselen veel minder heftig.

„Dit is overigens geen volledig nieuwe behandelmethode. Bij het stoppen met bijvoorbeeld heroïnegebruik wordt de dosis ook langzaam afgebouwd.”

Na drie maanden gebruikt tweederde van de patiënten weer ghb, blijkt uit uw onderzoek.

„Ja. Stoppen is niet zo moeilijk. Voorkomen dat je opnieuw begint, dát is moeilijk. Als je gestopt bent, is de verslaving niet uit je hoofd verdwenen. Processen in je hoofd worden gekaapt. Angstklachten die je had, komen in alle heftigheid terug. Als je je ongemakkelijk voelt, wil je direct weer naar de drugs grijpen.

„In ons vervolgonderzoek willen we aandacht besteden aan die angstklachten. Waar ze vandaan komen en hoe ze bestreden kunnen worden. En ook aan het voorgevoel van hulpverleners. Zij bleken goed te kunnen voorspellen wie weer in oude patronen zouden terugvallen. Dat is toch een aanvullend onderzoek waard.”