Denk ook eens aan de positieve kanten van stress

Stress kan vervelende gevolgen hebben. Onderzoekers hebben stress in verband gebracht met belangrijke doodsoorzaken (hartziekten, longaandoeningen, leverziekten, ongelukken, kanker, zelfmoord), met psychische problemen (depressie, relatieproblemen) en, op het werk, met productiviteitsverlies, afwezigheid en hoge medische kosten. Maar we moeten ons niet blindstaren op de negatieve aspecten van stress. Denk ook eens aan de positieve kanten!

Zo, ongeveer, beginnen drie Amerikaanse psychologen hun artikel Rethinking Stress, dat ze eind februari online zetten bij het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Personality and Social Psychology. Zijn ze wel goed bij hun hoofd, was mijn eerste, giechelige reactie. En dat veranderde niet direct toen ik de volgende pagina las, waarin ze enkele aangetoonde voordelen van stress uiteen zetten: je lichaam bereidt zich voor op het oplossen van een probleem, je raakt gefocust, je onthoudt beter wat er gebeurt, bij stress maak je hormonen aan die je lichaam gezonder en sterker maken en het immuunsysteem een boost geven, mensen kunnen sterker en gezonder uit stressvolle gebeurtenissen komen. Ja ja, dacht ik, zal allemaal wel, de nadelen van stress zijn groter dan de voordelen.

Toch overtuigden deze psychologen me in de volgende zestien bladzijden van hun artikel dat het goed is om positiever over stress na te denken. Of het gaat lukken is een tweede, natuurlijk.

Daar ben ik niet uitzonderlijk in. Gemiddeld denken mensen inderdaad dat stress niet goed voor je is, lieten de onderzoekers zien. Maar ze toonden ook aan dat mensen die om de paar dagen een filmpje bekeken over louter de voordelen van stress, die voordelen begonnen in te zien. En dat ze minder last van stress hadden. En dat ze beter presteerden op hun werk, als je hun daar een paar dagen na het laatste filmpje naar vroeg. (Met de mensen die filmpjes moesten bekijken over de nadelen van stress ging het gelukkig niet slechter; die filmpjes bevestigden gewoon wat ze al dachten.)

De manier waarop je over stress nadenkt, beïnvloedt je reactie erop, betogen de psychologen, nog los van hoeveel stress het is. Meestal proberen mensen stress te vermijden of te managen (met cursussen, meditatie, ademhalingstechnieken). Maar denken dat stress goed is, en dat is het óók, kan ook al helpen. De onderzoekers erkennen dat stress niet alléén maar goed is, maar de positieve kant ervan moet vaker belicht worden, want dat is goed voor mensen.

Ik ga alvast die filmpjes bekijken (nrch.nl/tn5). Volgens de onderzoekers werken ze misschien zelfs al als je er niet eens heel sterk in gelooft.