Werk- en privéknoop

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich uitsprak. Vandaag: vrijheden van werknemers.

Still uit Monty Python’s Flying Circus met Terry Jones op orgel.

Werkgevers en werknemers krijgen ook conflicten over privékwesties. Moet je bijvoorbeeld de leaseauto vergoeden als je de contactsleutel liet slingeren? Namelijk aan de voordeur van een vriend waar je in privétijd op bezoek bent? En mag je naast je bestaan als orgelleraar op een muziekschool ook stripper, naaktmodel en ondergoedmodel zijn? Of zijn de ouders dan terecht bang? Moet een geschorste directeur van een corporatie worden doorbetaald, terwijl justitie hem verdenkt van oplichting, verduistering, witwassen, verboden transacties en omkoping van een ambtenaar?

Het hof in Arnhem en de rechtbanken in Amsterdam en Breda deden er onlangs uitspraken over. De verzekeraar van de leaseauto vond dat de polis exact deze slordigheid als „onzorgvuldig handelen” uitsloot: geen vergoeding dus. Daarop probeerde de werkgever de schade bij de werknemer te verhalen op basis van „bewuste roekeloosheid” en het niet handelen als „goed huisvader”. Beide zijn wettelijke normen.

De rechter (LJN BZ2243) vond echter dat er alleen sprake was van „lichte onachtzaamheid”. Dit soort schade tijdens privégebruik van een leaseauto mag daarom onder de voorwaarden van „zakelijk gebruik” vallen. En dan is juist opzettelijke roekeloosheid nodig. De werknemer blijft gespaard.

De naakt poserende en strippende orgelleraar krijgt ook gelijk. De man adverteerde op internet met de tekst: „Atletisch gespierde Adonis stript en poseert naakt (indien gewenst erotisch) voor groepen en individuen.” Aanraken mocht en er was veel „bespreekbaar”. Ook met zijn werkgever – althans, dat vond hij zelf. In de jaren ’90 had hij over zijn nevenactiviteiten verteld aan de schooldirectie en daar toestemming voor gekregen. Dat beperkte zich alleen tot het figureren in ondergoedadvertenties en poseren als naaktmodel voor kunstzinnige doelen.

Anno 2013 vindt de school dat een leraar een „rolmodel binnen de sociale context van deze tijd is. Hij dient zich in zijn gedrag bewust te tonen van de kwetsbaarheid van zijn leerlingen, zowel op moreel als ethisch gebied.”

De muziekleraar vindt zijn hobby niet laakbaar. Ooit stripte hij voor het voltallige vrouwelijke personeel van een kinderdagverblijf. Ook heeft hij zijn advertentie verwijderd en is hij bereid de nevenactiviteiten te staken.

De rechter (LJN BZ 1621) oordeelt dat hij het strippen ook had moeten melden, maar vindt het nalaten ervan te weinig voor ontslag. Poseren als naaktmodel en strippen heeft ook niets te maken met kindermisbruik, de achterliggende vrees van de ouders. Niemand verdenkt hem daar ook van.

Dat de morele waarden van een docent daar niet bij zouden passen, vindt de kantonrechter niet. „Als we de tijdgeest zouden benaderen vanuit de hedendaagse televisieprogramma’s, reclames, muziekclips e.d. valt niet in te zien dat de model- en stripactiviteiten een probleem vormen om als docent naar behoren te kunnen functioneren.” Dat de man al dertig jaar als leraar werkt weegt mee. De muziekschool moet hem weer in dienst nemen.

Tot slot de geschorste directeur van een woningbouwcorporatie (Laurentius). Over diens zaak zegt de rechter (LJN BY8467) dat alleen een verdenking, ook van zware misdrijven, niet genoeg is om loon in te houden bij een schorsing. Maar deze schorsing komt wel voor rekening van de directeur/werknemer. De schade voor de corporatie is groot. De directeur weigerde ook aan een intern onderzoek mee te doen. Bij zijn arrestatie werd er een koffer met 700.000 euro gevonden waarover de directeur zwijgt. Terwijl hij toch een „arbeidsrechtelijke spreekplicht” heeft. Zijn loon doorbetalen is niet redelijk of billijk.

Tips? Mail naar ecorecht@nrc.nl.