Problemen reactor Petten houden aan - herstart niet voor begin mei

De kernreactor in Petten blijft langer stilliggen. Onduidelijk is hoelang dit precies gaat duren en of er een tekort aan medische isotopen dreigt. Foto ANP / Koen Suyk

De kernreactor in Petten blijft langer stilliggen en wordt niet voor begin mei opgestart. Eind november werd een afwijking in het koelwatersysteem ontdekt en de problemen zijn nog niet opgelost, meldt exploitant NRG vandaag.

De kernreactor werd op 11 november buiten gebruik gesteld wegens een onderhoudsstop, iets wat regelmatig nodig is. Het heropstarten van de reactor werd daarna uitgesteld wegens een “abnormaliteit in het koelwatersysteem”. Er lekte een minieme hoeveelheid radioactief tritium naar het grondwater. Dat lek werd gedicht, maar voor een nieuw probleem met het interne koelwatersysteem is nog geen oplossing. Volgens de Nucleaire Research & consultancy Group (NRG) , ie de reactor beheert, is er geen risico voor mens en milieu en wordt de grond waar tritium is gelekt gesaneerd.

Eerder dreigde mondiaal tekort medische isotopen

In 2007 werd er in Petten ook een lek in een leiding ontdekt. Tijdens groot onderhoud een jaar later werd wéér een technisch mankement ontdekt en ging de reactor een half jaar dicht. Aangezien de hogefluxreactor (HFR) in Noord-Holland 30 tot 40 procent van alle isotopen levert aan ziekenhuizen wereldwijd, dreigde toen een mondiaal tekort.

Medische isotopen zijn zwak radioactieve stoffen die worden gebruikt voor de behandeling van kanker en voor diagnose, in het bijzonder bij kanker en hartziekten. De woordvoerder van NRG kan niet vertellen hoelang de reactor stil kan liggen voordat er een tekort dreigt. Wel is er continu overleg met AIPES, de Europese vereniging van bedrijven werkzaam in de nucleaire geneeskunde, om de continuïteit van het leveren van isotopen te garanderen. AIPES stemt de productieschema’s van de verschillende reactoren op elkaar af.

Ministerie: er zijn gevolgen voor de gezondheidszorg

Het ministerie van Volksgezondheid zegt in een reactie dat de nucleaire gezondheidszorg onverminderd door kan werken en dat de behandeling van kankerpatiënten geen gevaar loopt, ondanks de situatie met de HFR. In een verklaring laat het ministerie weten:

Na overleg met de beroepsvereniging blijkt dat het tekort aan technetium slechts beperkte invloed heeft op de diagnostiek in de zorg. Er zijn alternatieven beschikbaar in de vorm van andere beeldvormende technieken, organisatorische maatregelen in ziekenhuizen en (indien mogelijk) uitstel van onderzoek. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de kennis die is opgedaan tijdens eerdere periodes van tekorten.

De situatie is bovendien tijdelijk:

Er is sprake van een tijdelijke situatie met een begin en een eind. Half mei kunnen andere reactoren de productie van molybdeen (grondstof voor medische radio-isotopen) overnemen. Dit is duidelijk anders dan in 2009-2010 toen de twee grootste reactoren voor onbepaalde tijd buiten bedrijf zijn geweest.

Van de medische isotopen is molybdeen-99 de belangrijkste. Er zijn maar vijf reactoren in staat tot noemenswaardige molybdeenproductie. De belangrijkste twee zijn de NRU-reactor in Chalk River (Canada) en de HFR-reactor in Petten. De andere staan in België, Frankrijk en Zuid-Afrika. Het tekort aan isotopen ontstond in 2008 ontstond toen naast de reactor in Petten ook de NRU-reactor in Canada langer dan gepland buiten bedrijf was.

In 2022 nieuwe reactor in Petten

De reactor in Petten, die al vijftig jaar dienstdoet, wordt binnenkort vervangen. In januari zegde de ministerraad met de provincie Noord-Holland de 80 miljoen euro toe die de aanleg van een nieuwe reactor door de fase van ontwerp-en-vergunning zal loodsen. In 2016 zou met de bouw begonnen kunnen worden, rond 2022 moet de Pallasreactor in bedrijf komen.