Met Pasen zijn de vakken bij AH vol

Ondanks pogingen van de FNV om personeel van Albert Heijn massaal tot staken te bewegen is het merendeel gewoon aan het werk. Nogal een tegenvaller voor de vakbeweging.

Bij het distributiecentrum van Albert Heijn in Geldermalsen werd gisteren gestaakt – maar slechts door een handjevol mensen. Foto Maarten Hartman

File bij het distributiecentrum van Albert Heijn in Zaandam gisteren. Geen files van stakend personeel, maar van af en aan rijdende vrachtauto’s. Ondanks de aangekondigde stakingsacties van FNV Bondgenoten, ging het werk gewoon door. „Er is vandaag geen vrachtauto minder vertrokken”, bevestigt een portier. Het handjevol AH-medewerkers dat het werk wél had neergelegd, was ook niet ter plekke. Ze deelden elders in de stad folders uit.

Lege schappen in de filialen met het Paasweekend voor de deur, zoals FNV-stakingsleider Ron Meyer al heeft gedreigd? Daar ziet het niet naar uit. De andere centra zouden eveneens ‘plat’ liggen, maar ook daar was de werkelijkheid gisteren anders. Bij vier centra (Zaandam, Tilburg, Pijnacker en Zwolle) waren gisterochtend 1.250 medewerkers ingeroosterd. Nog geen honderd van hen hadden daadwerkelijk gehoor gegeven aan de stakingsoproep. In totaal werken 5.300 medewerkers bij AH’s distributiecentra.

In de kleumende kou bevestigt Theo Offerman, FNV-kaderlid en medewerker van het distributiecentrum in Zaandam, dat het Albert Heijn weinig moeite kost om de open gaten te vullen. „We horen dat vakkenvullers van AH-filialen in de buurt benaderd zijn.”

Zo’n 700 medewerkers werken in Zaandam. Dertig daarvan staakten en hadden zich verzameld bij een nabijgelegen wegrestaurant. „Meer dan de helft van ons personeel is uitzendkracht”, zegt Offerman. „Daar hebben wij geen grip op. Maar ze zijn wel nerveus bij Albert Heijn. De beveiliging van het distributiecentrum is inmiddels opgevoerd. ”

De timing van de staking is een logische, vinden Offermans en de regionale vakbondsvoorzitter Peter Timmerman. „Het sociaal overleg is net begonnen, het uitkleden van ontslagbescherming staat voor de deur. Albert Heijn wil de distributie op grote schaal mechaniseren en distributie vanuit de verscentra uitbesteden. Dan kan er wel de belofte liggen dat er tot eind 2014 geen gedwongen ontslagen vallen, maar daarna dan? ”

Die kritiek is een verwijzing naar een cao-akkoord dat Albert Heijn afgelopen vrijdag sloot met CNV Dienstenbond voor de medewerkers van haar distributiecentra.

Opmerkelijk is de garantie van AH dat wijzigingen in het ontslagstelsel geen consequenties zullen hebben voor het AH-personeel. De huidige ontslagvergoeding blijft overeind. Verder krijgen medewerkers van de distributiecentra over twee jaar een loonsverhoging van 3,5 procent.

De FNV slaagt er bij Albert Heijn niet in om personeel te mobiliseren tegen de reorganisatieplannen, de kabinetsplannen om het ontslagrecht te mobiliseren of de WW-duur te beperken. Dat moet een bittere pil zijn. Want de distributiecentra van Albert Heijn zijn voor FNV Bondgenoten al twee jaar een battlefield om leden te werven en vakbondskader op te leiden. Organizing, heet dat in het jargon van de vakbeweging. Onderhandelingsresultaat is daarbij geen prioriteit, het gaat om ledenwerving en vakbondsmacht op de werkvloer.

Maar die in 2009 uit Amerika overgewaaide campagne werkt niet. Dat blijkt niet alleen uit de praktijk bij Albert Heijn; het is ook de belangrijkste conclusie in een interne evaluatie, Eindrapport Organizing in Beweging. Cao-onderhandelaars heten in die kring ‘cao-dino’s’. Het gaat niet om successen in cao-onderhandelingen, zo luidt intern de kritiek. „We onderhandelen, maar we moeten er niet uitkomen”, zegt een criticaster in het rapport. „We hebben een staking van maanden nodig.”

Maar drie jaar ‘de beuk erin’ heeft Bondgenoten nauwelijks nieuwe leden of vakbondsleiders opgeleverd, is de conclusie. Bij de distributiecentra van Albert Heijn had de organizing-campagne in drie jaar tijd 2.630 nieuwe leden moeten opleveren. Het waren er eind 2012 maar 826.

Gisteren deelden verkleumde AH-werknemers folders uit aan het winkelend publiek bij een Zaanse AH-winkel. „Voor ons doet het er niet toe of er met Pasen iets te koop ligt in de winkels”, klaagt één van hen tegen een klant. „We hebben het geld niet eens om bij Albert Heijn onze boodschappen te doen. Dat doen we bij de concurrent. Daar is het goedkoper.”