In de allerdiepste diepzee is opvallend veel piepklein leven

Op de diepste zeebodem ter wereld, bijna elf kilometer onder de waterspiegel, is er opmerkelijk veel activiteit van bacteriën. Dat blijkt uit onderzoek van een internationale groep wetenschappers in de Marianentrog in de Grote Oceaan. Ze publiceerden hun onderzoek eergisteren in Nature Geoscience.

Met hun vinding tonen ze aan dat de Marianentrog belangrijk is in het begrijpen van de wereldwijde koolstofcyclus, en het leven in oceanen.

De vondst van de wetenschappers is vooral opmerkelijk gezien de enorme druk op elf kilometer diepte. Die is meer dan 1.000 bar – duizend keer zoveel als aan het wateroppervlak.

Onder leiding van de Deen Ronnie Glud van de universiteit van Zuid-Denemarken in Odense maten de onderzoekers met speciale diepzee-apparatuur op twee plekken op de zeebodem. Dat deden ze op de plek Challenger Deep in de Marianentrog, op bijna elf kilometer diepte. En 60 kilometer ten zuiden daarvan, op zes kilometer diepte. Ze namen daar hapjes uit de grond en bepaalden de zuurstofconcentratie, als maat voor de bacteriële activiteit. Ook bepaalden ze de hoeveelheid organisch materiaal.

Uit hun onderzoek blijkt dat er veel meer organisch materiaal in de Marianentrog aanwezig is dan op de andere meetplek 60 kilometer verderop. Ze troffen ook kleine garnaaltjes aan van de soort Hirondellea gigas. Vorig jaar werd bekend dat deze soort een enzym bezit waarmee het houtachtig materiaal kan afbreken.

De onderzoekers concluderen dat diepzeetroggen zoals de Marianentrog actieve reactoren vol micro-organismen zijn. Ze zijn belangrijker voor het oceaanleven dan gedacht. Het idee is nu dat troggen fungeren als een soort afvalvat voor organisch materiaal dat vanaf het bovenste deel van de oceanen afzakt naar beneden.

Dat is ook de conclusie van de Nederlandse ecoloog Eric Epping van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee in Texel. Hij schreef een commentaar op het onderzoek. Epping haalt de Amerikaanse filmmaker James Cameron aan, die vorig jaar in een onderzeeër afzakte tot op de bodem van de Marianentrog. Cameron omschreef de plek toen als „steriel, bijna woestijnachtig”. Wellicht was het ruitje van zijn onderzeeër beslagen met damp van opwinding, schrijft Epping. Cameron moet in ieder geval terugkomen op zijn uitspraak, want steriel is het er zeker niet.