Franse banen gered na megaorder Airbus

Parijs viert de bestelling van 234 vliegtuigen. Maar hoe het Indonesische Lion Air aan zijn geld komt, weet niemand.

„Dank u dat u deze vlucht in deze gloednieuwe Boeing 737-900 Extended Range van Lion Air hebt gemaakt”, benadrukt de gezagvoerder nog maar eens als hij de landing inzet. Het steeds herhalen hoe geavanceerd het materieel is, dient twee doelen: laten zien hoe hard Lion Air groeit en de passagier geruststellen. Lion Air staat op de Europese zwarte lijst, maar vliegt met hypermoderne toestellen.

Nog geen twee jaar nadat het bedrijf in bijzijn van Barack Obama een megaorder bij Boeing plaatste (ruim 200 vliegtuigen voor 20 miljard dollar), was gisteren Europa aan de beurt. Voor 18,4 miljard euro bestelde de Indonesische luchtvaartmaatschappij 234 toestellen bij Airbus. De grootste order uit de geschiedenis van EADS, het moederbedrijf van Airbus, werd door de Fransen gevierd met een ceremonie in de ‘feestzaal’ van het Elysée.

Voor Frankrijk staat veel op het spel: na maanden van sluitende fabrieken, massaontslagen en een werkloosheidscijfer dat de 10 procent voorbij is, kon de president aan het begin van de ‘Week voor de Industrie’ eindelijk wat goed nieuws brengen. Het volgens president Hollande „historische contract” creëert bij Airbus, dat zetelt in Toulouse, de komende tien jaar voor 5.000 mensen werk. Vorige week al sleepte Airbus grote orders binnen van Lufthansa en Turkish Airlines.

In nog geen vijftien jaar hebben de broers Rusdi en Kusnan Kirana van Lion Air een van de grootste prijsvechters ter wereld gemaakt. Ze begonnen in 1999 met één verouderde Boeing; inmiddels hebben ze 40 procent van de Indonesische markt in handen en voert de maatschappij dagelijks 225 vluchten uit. Als de bestelde Boeings en Airbussen geleverd zijn, beschikt Lion over een vloot van meer dan 600 toestellen. Ter vergelijking: Air France-KLM heeft 586 vliegtuigen.

Topman Rusdi Kirana, in een vorig bestaan verkoper van typemachines, liet gisteren in Parijs weten dat zijn ambities verder strekken dan het eilandenrijk Indonesië. De nieuwe toestellen zijn bedoeld om op buitenlandse Aziatische steden te vliegen. Daarmee gaat hij de strijd aan met het Maleisische Air Asia, dat eveneens hard groeit.

Het economische succes in Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand en de Filippijnen creëert een middenklasse die het zich kan veroorloven om te vliegen. Vooral de prijsvechters doen het goed. Airbus heeft zich volgens Franse luchtvaartdeskundigen met zuiniger en kleinere toestellen de laatste jaren precies op deze markt toegelegd.

De expansiedrift van Lion Air is niet zonder controverse. Niemand weet waar de eigenaren precies hun geld vandaan halen. Een deel van de 36 miljard euro die Lion Air Boeing aan Airbus schuldig is, zal betaald worden uit toekomstige inkomsten. Maar een deel moet gefinancierd worden door geldschieters. In Indonesië is geen openheid over wie dat zijn. Geruchten zijn er wel. Een groep voormalige generaals zou de Kirana’s steunen. Ook is sprake van een kliek duistere zakenmannen.